Công cụ này làm gì
Công cụ này giúp bạn ước tính chỉ số cholesterol LDL ("xấu"), cholesterol non-HDL và tỉ lệ LDL/HDL (tỉ lệ L/H) dựa trên một bảng xét nghiệm mỡ máu (lipid) thông thường. Công cụ áp dụng công thức Friedewald, do Friedewald, Levy và Fredrickson công bố năm 1972, và đến nay vẫn là cách ước tính LDL được dùng phổ biến nhất mà không cần đo trực tiếp. Bản thân công thức này là kiến thức y học chung, không gắn với quốc gia nào, nhưng công cụ yêu cầu nhập số liệu theo đơn vị mg/dL — đơn vị thường thấy trên bảng xét nghiệm mỡ máu kiểu Mỹ và kiểu Nhật. Tại Việt Nam, nhiều phòng xét nghiệm trả kết quả theo mmol/L, nên bạn có thể cần quy đổi trước (xem phần hướng dẫn bên dưới).
Cách sử dụng
Nhập ba con số từ kết quả xét nghiệm máu của bạn theo đơn vị mg/dL: Cholesterol toàn phần (TC), Cholesterol HDL và Triglyceride (TG). Công cụ sẽ trả về chỉ số LDL ước tính, cholesterol non-HDL và tỉ lệ LDL/HDL. Nếu phòng xét nghiệm của bạn trả kết quả theo mmol/L (rất phổ biến ở Việt Nam), hãy quy đổi trước: cholesterol \(\text{mmol/L} \times 38{,}67 = \text{mg/dL}\), còn triglyceride \(\text{mmol/L} \times 88{,}57 = \text{mg/dL}\).
Giải thích công thức
$$\text{LDL} = \text{TC} - \text{HDL} - \frac{\text{TG}}{5}$$ Thành phần TG/5 dùng để ước tính cholesterol VLDL, và hệ số chia 5 chỉ đúng khi tính theo mg/dL. Cholesterol non-HDL đơn giản là \(\text{TC} - \text{HDL}\), còn tỉ lệ L/H là LDL chia cho HDL.
Ví dụ minh họa
Với TC = 180, HDL = 50, TG = 60 (mg/dL): $$\text{LDL} = 180 - 50 - \frac{60}{5} = 118 \text{ mg/dL}$$ $$\text{Non-HDL} = 180 - 50 = 130 \text{ mg/dL}$$ $$\text{L/H} = \frac{118}{50} = 2{,}36$$
Câu hỏi thường gặp
Vì sao công cụ không tính được LDL khi triglyceride cao? Công thức Friedewald trở nên kém chính xác khi TG đạt từ 400 mg/dL trở lên, nên trong trường hợp này công cụ sẽ không ước tính LDL — bạn cần được phòng xét nghiệm đo LDL trực tiếp. Chỉ số non-HDL vẫn được hiển thị.
Nếu HDL của tôi bằng 0 thì sao? Khi đó không thể tính tỉ lệ L/H (vì chia cho 0) và kết quả sẽ hiển thị là không xác định, nhưng LDL và non-HDL vẫn được tính bình thường.
Đây có phải là chẩn đoán không? Không. Đây chỉ là kết quả ước tính phục vụ mục đích tự theo dõi và tìm hiểu. Hãy luôn trao đổi kết quả với bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn.
