Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là gì?
Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là mức thất nghiệp tồn tại khi nền kinh tế vận hành ở mức tiềm năng tối đa — tức là khi không còn thất nghiệp chu kỳ (loại thất nghiệp do suy thoái gây ra). Đây là phần thất nghiệp không thể tránh khỏi ngay cả trong một nền kinh tế khỏe mạnh, và bao gồm hai thành phần: thất nghiệp tạm thời (những người đang chuyển việc hoặc mới bước chân vào thị trường lao động) và thất nghiệp cơ cấu (sự lệch pha giữa kỹ năng/vị trí địa lý của người lao động với các công việc đang có sẵn).
Cách sử dụng công cụ
Bạn hãy nhập tỷ lệ thất nghiệp tạm thời và tỷ lệ thất nghiệp cơ cấu dưới dạng phần trăm. Công cụ sẽ cộng hai con số này lại để cho ra tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên. Đây chính là hai thành phần "phi chu kỳ" của thất nghiệp, nên tổng của chúng chính là mức thất nghiệp vẫn còn tồn tại ngay cả khi nền kinh tế đạt toàn dụng lao động.
Giải thích công thức
Mối quan hệ cốt lõi là:
$$\text{Tỷ lệ tự nhiên} = \text{Tỷ lệ tạm thời} + \text{Tỷ lệ cơ cấu}$$
Tương đương, vì tỷ lệ thất nghiệp thực tế bằng thất nghiệp tự nhiên cộng với thất nghiệp chu kỳ, nên bạn cũng có thể viết: \(\text{Tỷ lệ tự nhiên} = \text{Tỷ lệ thực tế} - \text{Tỷ lệ chu kỳ}\). Cả hai cách diễn đạt đều mô tả cùng một mức "toàn dụng lao động".
Ví dụ minh họa
Giả sử một nền kinh tế có tỷ lệ thất nghiệp tạm thời là 3% và tỷ lệ thất nghiệp cơ cấu là 2%. Khi đó, tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là $$3\% + 2\% = 5\%.$$ Nếu tỷ lệ thất nghiệp thực tế là 7%, thì thành phần chu kỳ sẽ là $$7\% - 5\% = 2\%.$$
Thu nhập và việc làm: Việt Nam
Thu nhập bình quân và tỷ lệ thất nghiệp tại Việt Nam so với thế giới, theo Ngân hàng Thế giới: mốc tham chiếu cho các con số bạn nhập ở trên.
- GNI bình quân đầu người 2025
- 4.970 USD
- GDP bình quân đầu người theo PPP 2025
- 18.088 USD quốc tế
- Thế giới: 25.704
- Tỷ lệ thất nghiệp 2025
- 1,5%
- Thế giới: 4,8%
Thay đổi gần nhất Tăng +10,7% 2025: 4.970 USD, so với 4.490 USD của 2024. CalculatorLib tính mức thay đổi này từ hai số liệu đã công bố.
Năm 2025, tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam là 4.970 đô la Mỹ một năm, khoảng 414 đô la Mỹ một tháng. Thế giới: 14.244 USD
| Năm | GNI bình quân đầu người (USD) | GDP bình quân đầu người, PPP (USD quốc tế) | Thất nghiệp |
|---|---|---|---|
| 2025 | 4.970 | 18.088 | 1,5% |
| 2024 | 4.490 | 16.388 | 1,6% |
| 2023 | 4.140 | 15.034 | 1,6% |
| 2022 | 3.980 | 13.903 | 1,6% |
| 2021 | 3.540 | 12.049 | 2,4% |
| 2020 | 3.400 | 11.609 | 2,1% |
| 2019 | 3.290 | 11.029 | 1,7% |
| 2018 | 3.020 | 10.010 | 1,2% |
| 2017 | 2.680 | 9.170 | 1,9% |
| 2016 | 2.560 | 8.375 | 1,8% |
GNI bình quân đầu người (phương pháp Atlas) là mức bình quân của mọi khoản thu nhập trong nền kinh tế, không phải mức lương điển hình; đô la PPP đã điều chỉnh theo mặt bằng giá trong nước.
Việt Nam và các nước khác
GNI bình quân đầu người theo đô la Mỹ hiện hành (phương pháp Atlas) — năm công bố gần nhất của từng nước.
- Hoa Kỳ 88.810 USD (2025)
- Pháp 48.630 USD (2025)
- Nhật Bản 38.340 USD (2025)
- Hàn Quốc 37.880 USD (2025)
- Ả Rập Xê-út 36.070 USD (2025)
- Thổ Nhĩ Kỳ 16.300 USD (2025)
- Nga 15.960 USD (2025)
- Thế giới 14.244 USD (2025)
- Trung Quốc 14.230 USD (2025)
- Mexico 13.730 USD (2025)
- Việt Nam 4.970 USD (2025)
- Ấn Độ 2.760 USD (2025)
Chưa có số liệu công bố cho Đài Loan.
Năm có thể khác nhau giữa các dòng: mỗi số đi kèm năm của chính nó. Cùng một chỉ số World Bank cho mọi nước.
Số liệu mới nhất: 2025 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-10-18 · mới
Nguồn: The World Bank Group CC BY 4.0
Các con số theo tháng do CalculatorLib tính từ dữ liệu này.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- The World Bank Group — World Development Indicators (NY.GNP.PCAP.CD, NY.GDP.PCAP.PP.CD, SL.UEM.TOTL.ZS)
Thu nhập và việc làm tại Việt Nam: toàn bộ số liệu và lịch sử
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ tự nhiên có giống với toàn dụng lao động không? Có — trong kinh tế học, "toàn dụng lao động" nghĩa là tỷ lệ thất nghiệp bằng đúng tỷ lệ tự nhiên, chứ không phải thất nghiệp bằng không.
Tỷ lệ tự nhiên có thay đổi theo thời gian không? Có. Cơ cấu dân số, công nghệ, luật lao động và trình độ giáo dục đều làm thay đổi thất nghiệp tạm thời và thất nghiệp cơ cấu, vì vậy tỷ lệ tự nhiên không cố định.
Thất nghiệp chu kỳ là gì? Đó là loại thất nghiệp do suy thoái kinh tế gây ra. Nó không nằm trong tỷ lệ tự nhiên và sẽ giảm về gần bằng không khi nền kinh tế đạt toàn dụng lao động.