Đường Cong Phillips Là Gì?
Đường cong Phillips mô tả mối đánh đổi trong ngắn hạn giữa lạm phát và thất nghiệp. Công cụ này sử dụng dạng hiện đại có điều chỉnh theo kỳ vọng, \( \pi = \pi_e - \beta(u - u_n) \), trong đó lạm phát thực tế phụ thuộc vào mức lạm phát mà mọi người kỳ vọng, cộng thêm áp lực từ khoảng chênh lệch giữa thất nghiệp thực tế và thất nghiệp tự nhiên. Khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống dưới mức tự nhiên, lạm phát sẽ vượt lên trên kỳ vọng; ngược lại, khi thất nghiệp tăng cao hơn, lạm phát sẽ hạ nhiệt.
Cách Sử Dụng
Bạn cần nhập bốn giá trị: lạm phát kỳ vọng (\( \pi_e \), %), hệ số nhạy cảm \( \beta \) (mức độ lạm phát phản ứng với khoảng chênh lệch thất nghiệp), tỷ lệ thất nghiệp thực tế (\( u \), %) và tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên (\( u_n \), %). Công cụ sẽ trả về mức lạm phát dự báo cùng với khoảng chênh lệch thất nghiệp, giúp bạn thấy rõ yếu tố nào đang chi phối kết quả.
Giải Thích Công Thức
$$ \pi = \pi_e - \beta(u - u_n) $$ Thành phần \( (u - u_n) \) chính là khoảng chênh lệch thất nghiệp. Khi chênh lệch dương (thất nghiệp cao), nó sẽ làm giảm lạm phát; khi chênh lệch âm (thị trường lao động nóng), nó sẽ làm tăng lạm phát. Hệ số \( \beta \) quyết định độ lớn của tác động này — \( \beta \) càng lớn thì lạm phát càng nhạy cảm với độ chùng của thị trường lao động. Nếu tỷ lệ thất nghiệp thực tế bằng đúng mức tự nhiên, lạm phát sẽ đúng bằng mức kỳ vọng.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử lạm phát kỳ vọng \( \pi_e = 3\% \), \( \beta = 0.5 \), thất nghiệp thực tế \( u = 6\% \) và thất nghiệp tự nhiên \( u_n = 5\% \). Khoảng chênh lệch là \( 6 - 5 = 1 \) điểm phần trăm. $$ \text{Lạm phát} = 3 - 0.5 \times 1 = 2.5\% $$ Vì tỷ lệ thất nghiệp đang cao hơn mức tự nhiên, lạm phát dự báo sẽ thấp hơn mức kỳ vọng.
Lạm phát tại Việt Nam: số liệu chính thức
Số liệu giá tiêu dùng chính thức của Việt Nam, tự động cập nhật. Có thể dùng các số này làm đầu vào cho công cụ tính ở trên.
- So với cùng kỳ, tháng 10 năm 2026
- +5,09%
- Lạm phát 2025
- 3,3%
- Tích lũy 2016–2025
- 32,1%
- Trung bình mỗi năm
- 3,1%
Thay đổi gần nhất Tăng +0,01 điểm % Tháng 10 năm 2026: +5,09%, so với +5,08% của tháng 9 năm 2026.
Tháng gần nhất (tháng 10 năm 2026): giá tiêu dùng ở Việt Nam thay đổi +5,09% so với cùng tháng năm trước (Chỉ số giá tiêu dùng, Cục Thống kê). Các số theo năm bên dưới là bình quân năm.
Giá cả tại Việt Nam thay đổi 32,1% từ năm 2016 đến năm 2025, trung bình 3,1% mỗi năm: thứ có giá 100 VND năm 2016 sẽ có giá khoảng 132 VND năm 2025.
| Năm | Chỉ số giá tiêu dùng CPI (2010 = 100) | Lạm phát | Thế giới |
|---|---|---|---|
| 2025 | 196,0 | 3,3% | 3,0% |
| 2024 | 189,7 | 3,6% | 3,0% |
| 2023 | 183,1 | 3,3% | 5,7% |
| 2022 | 177,3 | 3,2% | 8,0% |
| 2021 | 171,9 | 1,8% | 3,5% |
| 2020 | 168,8 | 3,2% | 1,9% |
| 2019 | 163,5 | 2,8% | 2,2% |
| 2018 | 159,1 | 3,5% | 2,5% |
| 2017 | 153,6 | 3,5% | 2,3% |
| 2016 | 148,4 | 2,7% | 1,6% |
Việt Nam và các nước khác
Lạm phát giá tiêu dùng (% năm) — năm công bố gần nhất của từng nước.
- Thổ Nhĩ Kỳ 34,9% (2025)
- Nga 8,7% (2025)
- Mexico 3,8% (2025)
- Việt Nam 3,3% (2025)
- Nhật Bản 3,2% (2025)
- Thế giới 3,0% (2025)
- Hoa Kỳ 2,9% (2024)
- Ấn Độ 2,4% (2025)
- Hàn Quốc 2,1% (2025)
- Ả Rập Xê-út 2,0% (2025)
- Pháp 0,9% (2025)
- Trung Quốc 0,1% (2025)
Chưa có số liệu công bố cho Đài Loan.
Năm có thể khác nhau giữa các dòng: mỗi số đi kèm năm của chính nó. Cùng một chỉ số World Bank cho mọi nước.
Số liệu mới nhất: 2026-10 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-10 · mới
Nguồn: The World Bank Group CC BY 4.0; Cục Thống kê (www.nso.gov.vn) Cited with attribution as the site asks (decision cl-ym66 / cl-ma0wp)
Mức thay đổi tích lũy, tốc độ bình quân mỗi năm và phép so sánh giá do CalculatorLib tính từ dữ liệu này.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- The World Bank Group — World Development Indicators (FP.CPI.TOTL.ZG, FP.CPI.TOTL)
- Cục Thống kê (www.nso.gov.vn) — Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
Câu Hỏi Thường Gặp
Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là gì? Đó là mức thất nghiệp tương ứng với lạm phát ổn định, phản ánh các yếu tố cơ cấu và ma sát của nền kinh tế chứ không phải chu kỳ kinh doanh.
Lạm phát có thể âm không? Có. Nếu khoảng chênh lệch thất nghiệp lớn và \( \beta \) cao, công thức có thể cho ra giảm phát (lạm phát âm).
Giá trị \( \beta \) điển hình là bao nhiêu? Con số này thay đổi theo từng nền kinh tế và từng giai đoạn, nhưng các giá trị từ \( 0.2 \) đến \( 1.0 \) thường gặp trong các ví dụ giáo trình.