Phillips Eğrisi Nedir?
Phillips eğrisi, enflasyon ile işsizlik arasındaki kısa dönemli ödünleşmeyi (trade-off) ortaya koyar. Bu hesaplama aracı, eğrinin modern halini, yani beklentilerle genişletilmiş formülü kullanır: $$\pi = \pi_e - \beta(u - u_n)$$ Bu denkleme göre gerçekleşen enflasyon, insanların enflasyona dair beklentilerine ve fiili işsizlik ile doğal işsizlik arasındaki farkın yarattığı baskıya bağlıdır. İşsizlik doğal oranın altına düştüğünde enflasyon beklentilerin üzerine çıkar; doğal oranın üzerine çıktığında ise enflasyon yavaşlar.
Nasıl Kullanılır?
Dört değer girmeniz yeterli: beklenen enflasyon (\(\pi_e\), %), duyarlılık katsayısı \(\beta\) (enflasyonun işsizlik açığına ne kadar güçlü tepki verdiği), fiili işsizlik oranı (\(u\), %) ve doğal işsizlik oranı (\(u_n\), %). Araç, tahmini enflasyon oranını ve sonucu hangi etkenin yönlendirdiğini görebilmeniz için işsizlik açığını birlikte gösterir.
Formülün Açıklaması
$$\pi = \pi_e - \beta(u - u_n)$$ Buradaki \((u - u_n)\) terimi işsizlik açığıdır. Pozitif bir açık (yüksek işsizlik) enflasyonu düşürür; negatif bir açık (kızgın bir işgücü piyasası) ise enflasyonu yukarı çeker. \(\beta\) katsayısı bu etkiyi ölçeklendirir — daha büyük bir \(\beta\), enflasyonun işgücü piyasasındaki gevşekliğe daha duyarlı olduğu anlamına gelir. Fiili işsizlik doğal orana eşit olduğunda enflasyon doğrudan beklentilere eşitlenir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki beklenen enflasyon \(\pi_e = \%3\), \(\beta = 0{,}5\), fiili işsizlik \(u = \%6\) ve doğal işsizlik \(u_n = \%5\) olsun. Açık \(6 - 5 = 1\) yüzde puandır. $$\text{Enflasyon} = 3 - 0{,}5 \times 1 = \%2{,}5$$ olur. İşsizlik doğal oranın üzerinde olduğu için tahmini enflasyon beklentilerin altına düşer.
Türkiye enflasyonu: resmi veriler
Türkiye için resmi tüketici fiyatları verileri, otomatik güncellenir. Bu rakamları yukarıdaki hesaplayıcıda girdi olarak kullanabilirsiniz.
- 12 aylık değişim, Eylül 2026
- +%29,7
- Enflasyon 2025
- %34,9
- Kümülatif 2016–2025
- %1.033,4
- Yıllık ortalama
- %31,0
Son değişim Azaldı −1,8 puan Eylül 2026: +%29,7; Ağustos 2026 döneminde +%31,5.
Son ay (Eylül 2026): Türkiye tüketici fiyatları 12 ayda +%29,7 değişti (Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyat Endeksi, HICP). Aşağıdaki yıllık rakamlar yıllık ortalamalardır.
Türkiye fiyatları 2016 ile 2025 arasında %1.033,4 değişti, yılda ortalama %31,0: 2016 yılında 100 TRY olan bir şey 2025 yılında yaklaşık 1.133 TRY oldu.
| Yıl | TÜFE (2010 = 100) | Enflasyon | Dünya |
|---|---|---|---|
| 2025 | 1.784,3 | %34,9 | %3,0 |
| 2024 | 1.322,9 | %58,5 | %3,0 |
| 2023 | 834,6 | %53,9 | %5,7 |
| 2022 | 542,4 | %72,3 | %8,0 |
| 2021 | 314,8 | %19,6 | %3,5 |
| 2020 | 263,2 | %12,3 | %1,9 |
| 2019 | 234,4 | %15,2 | %2,2 |
| 2018 | 203,5 | %16,3 | %2,5 |
| 2017 | 175,0 | %11,1 | %2,3 |
| 2016 | 157,4 | %7,8 | %1,6 |
Türkiye ve diğer ülkeler
Enflasyon, tüketici fiyatları (yıllık %) — her ülkenin yayımlanmış en son yılı.
- Türkiye %34,9 (2025)
- Rusya %8,7 (2025)
- Meksika %3,8 (2025)
- Vietnam %3,3 (2025)
- Japonya %3,2 (2025)
- Dünya %3,0 (2025)
- Amerika Birleşik Devletleri %2,9 (2024)
- Hindistan %2,4 (2025)
- Güney Kore %2,1 (2025)
- Suudi Arabistan %2,0 (2025)
- Fransa %0,9 (2025)
- Çin %0,1 (2025)
Tayvan için henüz yayımlanmış bir rakam yok.
Satırlar arasında yıllar farklı olabilir: her rakam kendi yılıyla gösterilir. Her ülke için aynı Dünya Bankası göstergesi.
En son veri: 2026-09 Veriler 2026-10-18 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: The World Bank Group CC BY 4.0; Eurostat, HICP — monthly data (annual rate of change) CC BY 4.0
Kümülatif değişim, yıllık ortalama oran ve fiyat karşılaştırması bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- The World Bank Group — World Development Indicators (FP.CPI.TOTL.ZG, FP.CPI.TOTL)
- Eurostat, HICP — monthly data (annual rate of change) (prc_hicp_minr)
Sıkça Sorulan Sorular
Doğal işsizlik oranı nedir? İstikrarlı enflasyonla uyumlu olan işsizlik oranıdır; konjonktür dalgalanmalarından çok yapısal ve geçici (friksiyonel) faktörleri yansıtır.
Enflasyon negatif olabilir mi? Evet. İşsizlik açığı büyük ve \(\beta\) yüksekse, formül deflasyon (negatif enflasyon) sonucunu verebilir.
\(\beta\) için tipik bir değer nedir? Tahminler ekonomiye ve döneme göre değişir; ancak ders kitabı örneklerinde 0,2 ile 1,0 arasındaki değerler yaygındır.