Özel tasarruf nedir?
Özel tasarruf, hane halklarının ve işletmelerin vergi sonrası gelirlerinin tüketime harcamadıkları kısmıdır. Makroekonomide ulusal tasarrufun iki bileşeninden biridir (diğeri kamu tasarrufudur). Standart özdeşlik şöyledir: \(S = \text{Y} - \text{T} + \text{TR} - \text{C}\). Burada Y geliri, T ödenen vergileri, TR devletten alınan transferleri ve C tüketim harcamasını ifade eder.
Hesap aracı nasıl kullanılır?
Dört değeri girin: gelirinizi (Y), ödediğiniz vergileri (T), aldığınız sübvansiyon veya yardım gibi devlet transferlerini (TR) ve toplam tüketiminizi (C). Hesap aracı size özel tasarrufunuzu, kullanılabilir gelirinizi (\(\text{Y} - \text{T} + \text{TR}\)) ve kullanılabilir gelirin yüzdesi olarak tasarruf oranınızı verir.
Formülün açıklaması
Önce kullanılabilir gelir bulunur: gelirden vergiler düşülür ve transferler eklenir, yani \(\text{Y} - \text{T} + \text{TR}\). Bu kullanılabilir gelirin tüketilmeyen kısmı tasarruf olur. Dolayısıyla özel tasarruf = kullanılabilir gelir − C. Pozitif bir sonuç servet biriktirdiğiniz anlamına gelir; negatif bir sonuç ise eksi tasarruf, yani eve giren gelirinizden fazlasını harcadığınız anlamına gelir.
Örnek hesaplama
Gelir Y = 50.000, vergi T = 10.000, transferler TR = 2.000 ve tüketim C = 35.000 olsun. Kullanılabilir gelir:
$$\text{Kullanılabilir gelir} = 50.000 - 10.000 + 2.000 = 42.000$$Özel tasarruf:
$$S = 42.000 - 35.000 = 7.000$$Tasarruf oranı:
$$\frac{7.000}{42.000} \times 100 \approx \%16{,}67$$
Sıkça sorulan sorular
Transferler vergiyle aynı şey midir? Hayır. Vergiler sizden devlete akar ve kullanılabilir gelirinizi azaltır; transferler (yardımlar, sübvansiyonlar) ise devletten size akar ve gelirinizi artırır.
Tasarruf negatif olabilir mi? Evet. Tüketim kullanılabilir geliri aşarsa tasarruf negatif olur; bu da borçlandığınız ya da birikimlerinizi eritiyor olduğunuz anlamına gelir.
Bu hesaplama tüm ekonomi için geçerli midir? Evet. Aynı özdeşlik toplam (makro) düzeyde de işler; bu durumda Y ulusal geliri, T net vergileri, TR transferleri ve C toplam tüketimi temsil eder.