Motor hacmi nedir?
Motor hacmi, bir motordaki tüm pistonların üst ölü noktadan alt ölü noktaya hareket ederken silindirler içinde süpürdüğü toplam hacimdir. Bir motorun büyüklüğünü gösteren en önemli ölçütlerden biridir ve genellikle santimetreküp (cc), litre (L) ya da inç küp (ci) cinsinden ifade edilir. Hacim büyüdükçe motor her çevrimde daha fazla hava ve yakıt alabilir; bu da çoğu zaman daha yüksek güç potansiyeli anlamına gelir.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Üç değer girin: çap (her silindirin iç çapı, milimetre olarak), strok (pistonun aldığı yol, milimetre olarak) ve silindir sayısı. Araç toplam hacmi önce cc cinsinden verir, ardından litre ve inç küpe çevirir; ayrıca tek bir silindirin süpürdüğü hacmi de gösterir.
Formülün açıklaması
Her silindir bir daire silindiri olarak ele alınır. Hacmi, dairesel kesit alanı ile strok uzunluğunun çarpımına eşittir. Bir dairenin alanı \(\pi r^{2}\)'dir; çap silindirin iç çapı olduğundan \(r = \text{çap}/2\) olur ve alan \(= (\pi/4)\cdot\text{çap}^{2}\) şeklinde elde edilir. Bunu strokla çarptığımızda bir silindirin hacmini, silindir sayısıyla çarptığımızda ise toplam motor hacmini buluruz:
$$V = \frac{\pi}{4} \times \text{çap}^{2} \times \text{strok} \times \text{silindir sayısı}$$
Çap ve strok milimetre olarak girildiği için ham sonuç milimetreküp cinsindendir; cc'ye çevirmek için bunu 1000'e böleriz.
Çözümlü örnek
86 mm çap ve 86 mm stroka sahip dört silindirli bir motoru ele alalım (klasik bir "kare" motor). Bir silindir \(= \frac{\pi}{4} \times 86^{2} \times 86 = 0{,}7854 \times 7396 \times 86 \approx 499{.}565 \text{ mm}^{3} \approx 499{,}6 \text{ cc}\). Dört silindir \(\approx 1998\) cc, yani yaklaşık 2,0 litre — tipik bir 2,0L motorun değeriyle birebir aynı.
Sıkça sorulan sorular
Neden çap karesi alınıyor da strok alınmıyor? Çap bir iç çaptır ve dairesel bir alan tanımlar (bu alan çapın karesiyle orantılı büyür); strok ise tek bir doğrusal mesafedir.
cc'yi litreye nasıl çeviririm? cc değerini 1000'e bölün. Yani \(1998 \text{ cc} = 1{,}998 \text{ L}\).
"Kare" motor nedir? Çapı ile stroku eşit olan motordur. Strok daha uzunsa motor "uzun stroklu"dur (düşük devirde iyi tork verir); çap daha genişse "kısa stroklu"dur (yüksek devirleri sever).
