Glisemik Yük Nedir?
Glisemik yük (GY), bir besinin normal bir porsiyonunun kan şekerinizi ne kadar yükselteceğini tahmin eder. Glisemik indeks (Gİ) bir besindeki karbonhidratın ne kadar hızlı sindirildiğini sıralarken, gerçekte ne kadar karbonhidrat tükettiğinizi hesaba katmaz. Glisemik yük ise her ikisini birleştirir — kaliteyi (Gİ) ve miktarı (porsiyon başına karbonhidrat) — ve böylece bir besinin gerçek etkisine dair çok daha pratik bir tablo sunar.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Besinin glisemik indeksini (genellikle yayımlanmış Gİ tablolarında bulunan, 0 ile 100 arasında bir değer) ve bir porsiyondaki sindirilebilir karbonhidrat gramını girin. Araç bu iki değeri çarpıp 100'e bölerek o porsiyon için glisemik yükü verir ve ardından sonucu düşük, orta veya yüksek olarak sınıflandırır.
Formülün Açıklaması
Hesaplama şu şekildedir:
$$\text{GY} = \frac{\text{Gİ} \times \text{karbonhidrat gramı}}{100}$$100'e bölmek, Gİ değerini (saf glikoza göre yüzde benzeri bir endeks) ölçeklendirir; böylece sonuç gerçek karbonhidrat miktarını yansıtır. Yorumlama: 10'un altındaki bir GY düşük, 10–19 arası orta ve 20 ve üzeri yüksek kabul edilir. Günlük toplamların yaklaşık 100'ün altında olması genellikle düşük sayılır.
Örnek Hesaplama
Orta boy bir elmanın Gİ değeri yaklaşık 38'dir ve kabaca 25 g karbonhidrat içerir. \(\text{GY} = (38 \times 25) \div 100 = 950 \div 100 = \mathbf{9{,}5}\) olur; bu da düşük bir glisemik yüktür. Buna karşılık, fırınlanmış bir patates (Gİ 85, 30 g karbonhidrat) için \((85 \times 30) \div 100 = 25{,}5\) — yani yüksek bir glisemik yük çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
GY, Gİ'den daha mı iyidir? Günlük beslenmede GY daha kullanışlıdır, çünkü yalnızca karbonhidrat türünü değil porsiyon büyüklüğünü de hesaba katar.
Burada karbonhidrat olarak ne sayılır? Veri kaynağınız bu şekilde belirtiyorsa, sindirilebilir karbonhidratı — yani toplam karbonhidrattan lifi çıkararak — kullanın.
Bir öğündeki GY değerlerini toplayabilir miyim? Evet. Öğünün toplam glisemik yükünü tahmin etmek için her besinin GY değerini toplayabilirsiniz.
