Bu Hesaplayıcı Neyi Gösterir?
Bu hesaplayıcı, yaşınızdan yola çıkarak maksimum kalp atış hızınızı tahmin eder ve bu değeri, Edwards'ın tanımladığı beş bölgeli şemaya göre maksimumun %50, %60, %70, %80 ve %90'ından başlayan beş antrenman bölgesine ayırır. Her bölge, American College of Sports Medicine'ın (ACSM) yoğunluk terimleriyle adlandırılır. Böylece belirli bir kalp atış hızının hafif, orta ya da yoğun egzersiz sayılıp sayılmadığını görebilirsiniz.
Tüm değerler tahmini bir maksimum kalp atış hızına dayanır. Gerçek maksimumunuz, maksimal egzersiz testinde ölçülen değerdir ve tahminden çoğu zaman dakikada 10 atım ya da daha fazla sapar.
Maksimum Kalp Atış Hızını Tahmin Etmenin İki Yolu
İki yaş formülünden birini seçebilirsiniz:
- 220 − yaş (klasik). En yaygın kullanılan tahmindir. MSD Manual'daki gibi yaygın hedef kalp atış hızı tablolarında da bu formül kullanılır: 20 yaşında 200 atım/dk, 40 yaşında 180 atım/dk.
- 208 − 0,7 × yaş (Tanaka 2001). Tanaka, Monahan ve Seals bu formülü 18.712 kişiyi kapsayan 351 çalışmanın meta-analizinden türetmiş, ardından 514 sağlıklı yetişkinle yapılan bir laboratuvar çalışmasında doğrulamıştır. Elde ettikleri verilerde maksimum kalp atış hızı esas olarak yaşa bağlıydı. Kadınlarla erkekler arasında ya da kişilerin ne kadar aktif olduğuna göre bir fark görülmedi. Araştırmacılar, 220 − yaş formülünün yaşlı yetişkinlerde maksimum kalp atış hızını olduğundan düşük tahmin ettiği sonucuna vardı.
İki formül 40 yaşında aynı sonucu verir (180 atım/dk). Tanaka formülü 40 yaşın altında daha düşük, 40 yaşın üstünde ise daha yüksek bir maksimum verir: 20 yaşında 200 yerine 194 atım/dk, 60 yaşında 160 yerine 166 atım/dk.
Tahmin Ne Kadar Doğru?
Her iki formül de sizin kendi maksimumunuzu değil, yaşıtlarınızın ortalamasını öngörür. 762 hareketsiz yetişkinin maksimum kalp atış hızını ölçen HERITAGE Family Study'de tahminin standart hatası 220 − yaş için 12,4 atım/dk, Tanaka formülü için 11,4 atım/dk bulunmuştur (Sarzynski et al., 2013). Dolayısıyla gerçek maksimumun tahminden yaklaşık 11 ila 12 atım/dk yukarıda ya da aşağıda olması olağandır. Daha büyük farklar da görülür. Her bölge sınırı da bununla birlikte kayar. Bu nedenle bölgeleri bir başlangıç rehberi olarak görün.
Beş Bölge ve ACSM Yoğunluk Adları
Her bölge sınırı, tahmini maksimumun sabit bir yüzdesidir:
$$\text{Zone bound} = \text{HR}_{\max} \times 50\%,\ 60\%,\ 70\%,\ 80\%,\ 90\%$$ACSM, egzersiz yoğunluğunu maksimum kalp atış hızının yüzdesine göre sınıflandırır (ACSM Guidelines, 10. baskı; Fahey et al., 2022'deki tabloya göre). Sonuçtaki bölge adları, her bölgenin kapsadığı ACSM aralıklarından gelir:
| Bölge | Maksimum kalp atış hızının yüzdesi | Bu aralıktaki ACSM yoğunluğu |
|---|---|---|
| Bölge 1 | %50–60 | çok hafif (%57'nin altı) ile hafif (%57–63) |
| Bölge 2 | %60–70 | hafif (%57–63) ile orta (%64–76) |
| Bölge 3 | %70–80 | orta (%64–76) ile yoğun (%77–95) |
| Bölge 4 | %80–90 | yoğun (%77–95) |
| Bölge 5 | %90–100 | yoğun (%77–95) ile çok zorlu ve maksimal (%96–100) |
Örnek Hesaplama
220 − yaş formülünü kullanan 30 yaşında biri için:
$$\text{HR}_{\max} = 220 - 30 = 190\ \text{bpm}$$Bölge sınırları 0,5 × 190 = 95, 0,6 × 190 = 114, 0,7 × 190 = 133, 0,8 × 190 = 152 ve 0,9 × 190 = 171 atım/dk olur.
Aynı kişi Tanaka formülünü kullanırsa:
$$\text{HR}_{\max} = 208 - 0.7 \times 30 = 187\ \text{bpm}$$Bu durumda sınırlar 93,5; 112,2; 130,9; 149,6 ve 168,3 atım/dk olur.
Dinlenik Kalp Atış Hızına Dayalı Bölgeler
Bu hesaplayıcı yalnızca maksimum kalp atış hızının yüzdelerini kullanır. Başka bir yöntem olan kalp atış hızı rezervi (Karvonen) yöntemi ise dinlenik kalp atış hızınızı da hesaba katar. Bu yöntemde yüzdeler, maksimum ve dinlenik kalp atış hızı arasındaki farka uygulanır ve ACSM aralıkları farklıdır (örneğin orta yoğunluk kalp atış hızı rezervinin %40–59'u, yoğun ise %60–84'üdür). Bu yöntem için şu aracı kullanın: hedef nabız bölgesi hesaplayıcısı.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi formülü seçmeliyim?
Her ikisi de benzer hata payına sahip, topluma dayalı tahminlerdir. Tanaka formülü çok daha fazla veriye dayanılarak geliştirilmiştir ve yaşlı yetişkinlerde daha yüksek değerler verir. Formülü geliştiren araştırmacılar, bu yaş grubunda 220 − yaş formülünün fazla düşük sonuç verdiğini saptamıştır. Egzersiz testinde ölçülen bir maksimum doğrudan sizi yansıtır. Her iki formül ise yaşınızdaki kişilerin ortalamasını yansıtır.
Düzenli ilaç kullanıyorsam ya da bir kalp rahatsızlığım varsa bu bölgeleri kullanabilir miyim?
Bu hedeflere güvenmeden önce doktorunuza danışın. Bunlar sağlıklı yetişkinler için genel tahminlerdir.
Bu hesaplayıcı tıbbi tavsiye değil, genel bilgi sunar. Bir sağlık sorununuz varsa ya da kondisyonunuzla ilgili herhangi bir şüpheniz varsa, yeni bir egzersiz programına başlamadan önce bir doktorla görüşün.