Hasar/Prim Oranı (Loss Ratio) Nedir?
Hasar/prim oranı, bir sigorta şirketinin kazanılmış primlerinin ne kadarını tazminat ödemelerine (gerçekleşen hasarlara) ayırdığını gösteren temel bir sigortacılık göstergesidir. Toplanan her 1 birim primin ne kadarının hasarları karşılamaya gittiğini ortaya koyar. Oranın düşük olması genellikle daha kârlı bir teknik (underwriting) sonuç anlamına gelirken, %100'ün üzerindeki bir oran tazminatların primleri aştığını gösterir. (Uluslararası literatürde bu gösterge "loss ratio" olarak geçer; Türkiye'de de "hasar/prim oranı" şeklinde kullanılır.)
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
İlgili döneme ait toplam gerçekleşen hasarları (ödenen tazminatlar artı muallak hasar karşılıkları ve hasar tespit/eksper giderleri) ve kazanılmış primleri girin. Araç, hasar/prim oranını anında yüzde olarak verir. İki değer için de aynı dönemi ve aynı para birimini kullanmaya özen gösterin.
Formülün Açıklaması
Formül oldukça basittir:
$$\text{Hasar/Prim Oranı} = \frac{\text{Gerçekleşen Hasarlar}}{\text{Kazanılmış Primler}} \times 100\%$$
Gerçekleşen hasarlar, ödenen tazminatların yanı sıra hasar karşılıklarındaki (muallak) değişimleri de içerir. Kazanılmış primler ise, yazılan primlerin dönem içinde fiilen sağlanan teminata karşılık gelen kısmını ifade eder.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir sigorta şirketi 65.000 $ tutarında gerçekleşen hasar ödedi ve 100.000 $ kazanılmış prim elde etti. Hasar/prim oranı şöyle olur:
$$(65{.}000 \div 100{.}000) \times 100\% = \mathbf{65\%}$$
Bu, her 1 $'lık primin 65 sentinin tazminatlara gittiği, geriye gider ve kâr için 35 sent kaldığı anlamına gelir.
Sık Sorulan Sorular
İyi bir hasar/prim oranı kaçtır? Bu, branşa göre değişir; ancak birçok sigortacı, gider ve kâr marjına yer bırakmak için %40 ile %60 arasında bir hasar/prim oranını hedefler.
%100'ün üzerinde bir hasar/prim oranı ne anlama gelir? Sigorta şirketinin o dönemde topladığı primden daha fazlasını tazminat olarak ödediğini, yani teknik açıdan zarar eden bir sonuç elde ettiğini gösterir.
Hasar/prim oranı ile bileşik oran (combined ratio) arasındaki fark nedir? Bileşik oran, hasar/prim oranına gider oranını da ekler ve teknik kârlılığa dair daha eksiksiz bir tablo sunar.
