Bileşik Oran Nedir?
Bileşik oran, hayat dışı (elementer) sigorta şirketleri için en önemli kârlılık göstergesidir. Toplam teknik maliyetleri — gerçekleşen hasarlar (tazminatlar) ile faaliyet giderlerini — kazanılmış prime oranlayarak yüzde olarak ifade eder. Bileşik oranın %100'ün altında olması sigortacının teknik kâr elde ettiğini; %100'ün üzerinde olması ise topladığı primden daha fazlasını hasar ve gider olarak ödediğini, dolayısıyla genel kârlılığını sürdürmek için yatırım gelirine bel bağladığını gösterir.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Belirli bir döneme ait üç değeri girin: gerçekleşen hasarlar (ödenen tazminatlar artı muallak hasar karşılığındaki değişim), giderler (komisyonlar, idari giderler, üretim maliyetleri) ve kazanılmış prim (fiilen sağlanan teminata karşılık gelen prim). Araç, bileşik oranı iki bileşeniyle birlikte — hasar oranı ve gider oranı — hesaplar.
Formülün Açıklaması
$$\text{Bileşik Oran} = \frac{\text{Gerçekleşen Hasarlar} + \text{Giderler}}{\text{Kazanılmış Prim}} \times 100\%$$ Bunun eşdeğeri, hasar oranı (hasarlar ÷ prim) ile gider oranı (giderler ÷ prim) toplamıdır. Bu, finansal tablolarda sıkça atıfta bulunulan "ticari esaslı" (trade basis) bileşik orandır.
Örnek Hesaplama
Bir sigorta şirketinin 650.000 $ gerçekleşen hasarı, 300.000 $ gideri ve 1.000.000 $ kazanılmış primi olsun. Hasar oranı = \(650.000 \div 1.000.000 = 65\%\). Gider oranı = \(300.000 \div 1.000.000 = 30\%\). $$\text{Bileşik oran} = 65\% + 30\% = \mathbf{95\%}$$ yani topladığı her 1 dolarlık prim başına 5 sentlik teknik kâr anlamına gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Düşük bir bileşik oran daha mı iyidir? Evet. Oran ne kadar düşükse, her prim biriminin o kadar büyük bir kısmı teknik kâr olarak elde tutulur.
Bileşik oran %100'ü aşıp yine de kabul edilebilir olabilir mi? Evet — güçlü yatırım getirisine sahip sigortacılar %100'ün üzerinde çalışıp genel anlamda kârlı kalabilir.
İyi bir bileşik oran kaçtır? Sürekli olarak %100'ün altında kalmak mükemmeldir; sektörün uzun vadeli ortalaması ise genellikle %95–105 bandında seyreder.
