Metabolik Sendrom Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, metabolik sendromu tanımlamak için yaygın olarak kullanılan NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program, Adult Treatment Panel III) kriterlerini uygular. Metabolik sendrom; karın bölgesindeki obezite, kan yağlarındaki bozukluklar, yüksek tansiyon ve yüksek kan şekeri gibi durumların bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ve birlikte kalp hastalığı, inme ve tip 2 diyabet riskini artıran bir tablodur. 5 kriterden 3 veya daha fazlasını karşıladığınızda metabolik sendrom kabul edilirsiniz. Bu hesaplama aracı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve ABD/klinik kaynaklarda yaygın kullanılan eşik değerlerine dayanır; doktor tavsiyesinin yerini tutmaz.
5 kriter
Her kriter bir puan olarak sayılır:
1. Bel çevresi > 102 cm (erkekler) veya > 88 cm (kadınlar).
2. Trigliserit ≥ 150 mg/dL.
3. HDL kolesterol < 40 mg/dL (erkekler) veya < 50 mg/dL (kadınlar).
4. Tansiyon ≥ 130 sistolik VEYA ≥ 85 diyastolik mmHg.
5. Açlık kan şekeri ≥ 100 mg/dL.
$$n = \mathbb{1}[\text{bel}] + \mathbb{1}[\text{TG}] + \mathbb{1}[\text{HDL}] + \mathbb{1}[\text{BP}] + \mathbb{1}[\text{FBG}]$$
$$\text{MetS} = (n \geq 3)$$
Nasıl kullanılır?
Önce cinsiyetinizi seçin (bu, bel çevresi ve HDL eşiklerini değiştirir), ardından bel ölçünüzü, trigliserit, HDL, sistolik ve diyastolik tansiyon ile açlık kan şekeri değerlerinizi girin. Araç, hangi kriterleri karşıladığınızı işaretler, bunları toplar ve \(\geq 3\) eşiğine ulaşıp ulaşmadığınızı gösterir.
Örnek hesaplama
Bel çevresi 100 cm, trigliserit 160, HDL 38, tansiyon 135/88, kan şekeri 105 olan bir erkeği ele alalım. Bel 100, 102'den büyük değil (karşılanmadı). Trigliserit \(160 \geq 150\) (karşılandı). HDL \(38 < 40\) (karşılandı). Tansiyon \(135 \geq 130\) (karşılandı). Kan şekeri \(105 \geq 100\) (karşılandı). Bu, 5 kriterden 4'ü demektir — 3 ve üzeri olduğundan sonuç metabolik sendrom açısından pozitiftir.
$$\text{Pozitif eğer } \sum_{i=1}^{5} \text{kriter}_i \geq 3$$
Sık Sorulan Sorular
Birim önemli mi? Evet. Bu araç kan yağları ve kan şekeri için mg/dL, bel çevresi için cm kullanır. Önce mmol/L değerlerini mg/dL'ye çevirin (kan şekeri \(\times 18\), trigliserit \(\times 88{,}5\), kolesterol \(\times 38{,}67\)).
Eşik değerler neden cinsiyete göre farklı? Sağlıklı bel çevresi ve HDL aralıkları erkeklerle kadınlar arasında farklılık gösterdiğinden, ATP III kriterleri cinsiyete özgü sınır değerler belirler.
İlaç kullanımı sayılır mı? Resmi tanımda, yüksek tansiyon, düşük HDL veya yüksek kan şekeri için tedavi görüyor olmak da ilgili kriteri karşılar. Bu hesaplama aracı yalnızca ölçülen değerlere göre puan verir; bu nedenle güncel durumunuzu yansıtan değerleri girin.