Công cụ tính Hội chứng chuyển hóa là gì?
Công cụ này áp dụng định nghĩa hội chứng chuyển hóa được dùng phổ biến theo NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program, Adult Treatment Panel III — chương trình giáo dục về cholesterol của Hoa Kỳ). Hội chứng chuyển hóa là một nhóm các tình trạng đi kèm với nhau — béo bụng, rối loạn mỡ máu, huyết áp cao và đường huyết tăng — và khi kết hợp lại sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và đái tháo đường type 2. Bạn được xem là mắc hội chứng chuyển hóa khi đáp ứng từ 3 trong 5 tiêu chí trở lên. Công cụ này chỉ mang tính tham khảo, sử dụng các ngưỡng lâm sàng/Hoa Kỳ thường dùng và không thay thế cho tư vấn của bác sĩ.
$$\text{Dương tính nếu } \sum_{i=1}^{5} \text{criterion}_i \geq 3$$
5 tiêu chí
Mỗi tiêu chí được tính là một điểm:
1. Vòng eo > 102 cm (nam) hoặc > 88 cm (nữ).
2. Triglyceride ≥ 150 mg/dL.
3. HDL cholesterol < 40 mg/dL (nam) hoặc < 50 mg/dL (nữ).
4. Huyết áp ≥ 130 tâm thu HOẶC ≥ 85 tâm trương mmHg.
5. Đường huyết lúc đói ≥ 100 mg/dL.
$$n = \mathbb{1}[\text{waist}] + \mathbb{1}[\text{TG}] + \mathbb{1}[\text{HDL}] + \mathbb{1}[\text{BP}] + \mathbb{1}[\text{FBG}]$$
$$\text{MetS} = (n \geq 3)$$
Cách sử dụng
Chọn giới tính (điều này thay đổi ngưỡng vòng eo và HDL), sau đó nhập số đo vòng eo, triglyceride, HDL, huyết áp tâm thu và tâm trương, cùng đường huyết lúc đói. Công cụ sẽ đánh dấu những tiêu chí bạn đạt, cộng tổng lại và cho biết bạn có chạm ngưỡng \(\geq 3\) hay không.
Ví dụ minh họa
Một nam giới có vòng eo 100 cm, triglyceride 160, HDL 38, huyết áp 135/88, đường huyết 105. Vòng eo 100 không > 102 (không đạt). TG 160 ≥ 150 (đạt). HDL 38 < 40 (đạt). Huyết áp 135 ≥ 130 (đạt). Đường huyết 105 ≥ 100 (đạt). Như vậy là 4 trong 5 tiêu chí — bằng hoặc trên 3, nên kết quả là dương tính với hội chứng chuyển hóa.
$$n = 0 + 1 + 1 + 1 + 1 = 4 \geq 3$$
Câu hỏi thường gặp
Đơn vị có quan trọng không? Có. Công cụ này dùng mg/dL cho mỡ máu và đường huyết, cùng cm cho vòng eo. Hãy chuyển đổi từ mmol/L sang mg/dL trước (đường huyết \(\times 18\), triglyceride \(\times 88{,}5\), cholesterol \(\times 38{,}67\)).
Vì sao ngưỡng lại khác nhau theo giới tính? Khoảng vòng eo và HDL khỏe mạnh ở nam và nữ là khác nhau, nên tiêu chí ATP III đặt các mức cắt riêng cho từng giới.
Thuốc có được tính không? Trong định nghĩa chính thức, việc đang điều trị tăng huyết áp, HDL thấp hoặc đường huyết cao cũng được xem là đạt tiêu chí đó. Công cụ này chỉ tính theo các giá trị đo được, vì vậy hãy nhập những con số phản ánh đúng tình trạng hiện tại của bạn.