PERC Kuralı Hesaplayıcı

Hesaplamaya Girin

Yaş (yıl)

Nabız (atım/dk)

Oda havasında SpO2 (%)

Hemoptizi var mı? No Yes

Östrojen kullanımı (oral kontraseptif / HRT)? No Yes

Geçirilmiş DVT veya PE (VTE) var mı? No Yes

Son 4 haftada hastaneye yatış gerektiren cerrahi veya travma? No Yes

Tek taraflı bacak şişliği var mı? No Yes

Sonuç

PERC Kuralı Sonucu

PERC Negatif — PE dışlanabilir

Düşük riskli hastada 8 kriterin tümü negatif: ek tetkike gerek yok.

Karşılanan kriterler (negatif)	8 / 8
Pozitif kriterler (başarısız)	0
PE dışlandı mı?	Evet

PERC Kuralı nedir?

Pulmoner Emboli Dışlama Kriterleri (PERC), pulmoner emboli (PE) açısından klinik olarak düşük olasılıklı kabul edilen hastalarda kullanılan bir karar destek aracıdır. Düşük riskli bir hasta sekiz PERC kriterinin tümünü karşılıyorsa, PE; D-dimer ya da BT anjiyografi gibi ek tetkiklere gerek kalmadan güvenle dışlanabilir. Böylece gereksiz radyasyon, maliyet ve yanlış pozitif sonuçlardan kaçınılmış olur.

8 kriterin tümü yoksa PERC negatiftir ve PE dışlanabilir.

8 kriter

Bir kriter şu durumlarda negatif (yani olumlu) sayılır: yaş 50'nin altında, nabız 100 atım/dk'nın altında, oda havasında oksijen satürasyonu en az %95, hemoptizi yok, östrojen kullanımı yok (oral kontraseptifler veya hormon replasman tedavisi), geçirilmiş DVT veya PE yok, son 4 hafta içinde hastaneye yatış gerektiren cerrahi veya travma yok ve tek taraflı bacak şişliği yok. Kuralın geçerli olabilmesi için sekiz kriterin tamamı negatif olmalıdır.

$$\text{PERC failed} = \sum \left[ \begin{gathered} \text{Age} \geq 50 \;+\; \text{HR} \geq 100 \;+\; \text{SpO}_2 < 95 \\[0.4em] +\; \text{Hemoptysis} \;+\; \text{Estrogen} \;+\; \text{Prior VTE} \\[0.4em] +\; \text{Surgery/Trauma} \;+\; \text{Leg swelling} \end{gathered} \right]$$

Reklam

8 PERC kriteri; her biri var ya da yok olarak puanlanır.

Nasıl kullanılır?

Hastanın yaşını, nabzını ve oda havasındaki SpO2 değerini girin, ardından beş evet/hayır sorusunu yanıtlayın. Hesaplayıcı kaç kriterin pozitif olduğunu sayar. Sıfır pozitif sonuç PERC negatif anlamına gelir — PE dışlanmıştır. Bir veya daha fazla pozitif kriter ise PERC pozitif demektir; bu durumda kural PE'yi dışlayamaz ve ileri tetkik düşünülmelidir.

Örnek uygulama

42 yaşında, nabzı 78, SpO2 %98 olan ve risk faktörü bulunmayan bir hasta: 8 kriterin tamamı negatiftir, dolayısıyla sonuç PERC negatif olur ve PE dışlanır. Aynı hasta 55 yaşında ve nabzı 105 olsaydı, iki kriter pozitife döner ve sonuç PERC pozitif olurdu.

Sıkça Sorulan Sorular

PERC, PE tanısı koyar mı? Hayır. Yalnızca düşük riskli hastalarda PE'yi dışlar; hiçbir zaman tanı koymaz.

Hasta yüksek riskliyse PERC kullanabilir miyim? Hayır. PERC, yalnızca klinik olarak düşük ön test olasılığı belirlenmiş hastalar için (örneğin klinik öngörü veya düşük Wells skoru) geçerlidir.

Bir kriter pozitifse ne olur? Kural başarısız sayılır — klinik olarak uygun şekilde D-dimer veya görüntülemeyle devam edin. Bu araç eğitim amaçlıdır ve klinik muhakemenin yerini tutmaz.