Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi nedir?
Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI), son bir aylık süreçteki uyku kalitesini ve uyku sorunlarını ölçen, yaygın olarak kullanılan bir öz bildirim anketidir. ABD'deki Pittsburgh Üniversitesi'nde geliştirilen bu ölçek, verilen yanıtları yedi bileşen puanında bir araya getirir: (1) öznel uyku kalitesi, (2) uykuya dalma süresi, (3) uyku süresi, (4) alışılmış uyku verimliliği, (5) uyku bozuklukları, (6) uyku ilacı kullanımı ve (7) gündüz işlevselliğindeki bozulma. Her bileşen 0 (hiç sorun yok) ile 3 (ciddi sorun) arasında puanlanır; yedi bileşenin toplamı ise 0 ile 21 arasında değişen genel bir skor verir.
Bu hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Eğer eksiksiz anketten yedi PSQI bileşen puanınızı zaten elde ettiyseniz, yukarıdan her birinin değerini (0-3) seçmeniz yeterli. Hesaplayıcı bunları toplayarak genel bir skor oluşturur ve standart eşik değeriyle karşılaştırır. Skor ne kadar yüksekse uyku kaliteniz o kadar düşük demektir. Bu araç, bileşen puanlamasını tamamladığınızı varsayar; ham anket maddelerini sizin yerinize bileşen puanlarına dönüştürmez.
Formülün açıklaması
İşlem basit bir toplamadır: $$\text{PSQI} = \text{C}_1 + \text{C}_2 + \text{C}_3 + \text{C}_4 + \text{C}_5 + \text{C}_6 + \text{C}_7$$ Her bileşen en fazla 3 olabildiğinden, mümkün olan en yüksek toplam \(7 \times 3 = 21\), en düşük toplam ise 0'dır. Genel skorun 5'in üzerinde olması, klinik olarak kötü uyku kalitesine işaret eden doğrulanmış eşik değeridir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki bileşen puanlarınız 2, 1, 2, 0, 1, 0 ve 3 olsun. Bunları toplarsak: $$2 + 1 + 2 + 0 + 1 + 0 + 3 = 9$$ 9 sayısı 5'ten büyük olduğu için, bu 9'luk genel PSQI skoru kötü uyku kalitesine işaret eder.
Sıkça sorulan sorular
Hangi skor "iyi" uyku sayılır? Genel PSQI skorunun 5 veya altında olması genellikle iyi uyku kalitesi olarak yorumlanır; 5'in üzerindeki skorlar kötü kaliteye işaret eder.
Bu bir tıbbi teşhis mi? Hayır. PSQI bir tarama ve araştırma aracıdır. Yüksek bir skor, uykunuzu bir sağlık uzmanıyla görüşmeniz için bir nedendir; tek başına bir teşhis değildir.
Ankette çok sayıda madde varken neden yalnızca yedi bileşen var? PSQI'nin tamamında, puanlanıp yedi bileşen puanı altında gruplanan birçok soru bulunur. Bu hesaplayıcı, önceden hesaplanmış olan bu bileşen puanlarıyla çalışır.