Sayı Yuvarlama Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, herhangi bir sayıyı istediğiniz ondalık basamak sayısına yuvarlar. Üç farklı yuvarlama yöntemini destekler: yukarı yuvarlama (okullarda öğretilen standart yöntem), her zaman yukarı yuvarla (tavan) ve her zaman aşağı yuvarla (taban). Hatta basamak sayısına negatif bir değer girerek ondalık noktanın soluna doğru, yani en yakın onluğa veya yüzlüğe de yuvarlayabilirsiniz.
Nasıl kullanılır?
Yuvarlamak istediğiniz sayıyı girin, kaç ondalık basamak tutmak istediğinizi seçin ve bir yuvarlama yöntemi belirleyin. Değer olarak 2 girmek iki ondalık basamağı (yüzde birler) korur, 0 sayıyı tam sayıya yuvarlar, -1 ise en yakın onluğa yuvarlar. Sonuç hem yuvarlanmış değeri hem de orijinal sayıdan farkı gösterir; böylece değerin tam olarak ne kadar değiştiğini görebilirsiniz.
Formülün açıklaması
Standart yukarı yuvarlama şu formülü kullanır:
$$\text{yuvarla}(x, n) = \dfrac{\lfloor x \times 10^{n} + 0{,}5 \rfloor}{10^{n}}$$
Sayı önce \(10^{n}\) ile çarpılarak hedef basamak ondalık noktanın hemen soluna taşınır. 0,5 eklenip taban değeri alındığında, 0,5 ve üzerindeki her değer bir sonraki tam sayıya yükselirken daha küçük kesirler aşağı düşer. \(10^{n}\)'ye bölmek ise sayıyı orijinal ölçeğine geri getirir. Tavan ve taban yöntemleri +0,5 adımını atlar ve her değeri sırasıyla yukarı ya da aşağı yuvarlar.
Örnek uygulama
3,14159 sayısını yukarı yuvarlama yöntemiyle 2 ondalık basamağa yuvarlayalım. Ölçekleme: $$3{,}14159 \times 100 = 314{,}159$$ 0,5 ekle: \(314{,}659\). Taban: \(314\). 100'e böl: 3,14. Orijinal sayıdan fark ise $$3{,}14 - 3{,}14159 = -0{,}00159$$ olur.
Sıkça Sorulan Sorular
"Yukarı yuvarlama" ne demektir? Atılan basamak tam olarak 5 olduğunda (ya da kalan ≥ 0,5 ise), tutulan basamak bir artar. Yani 2,5 sayısı 3'e, 2,45 ise 2,5'e yuvarlanır.
Onluklara veya yüzlüklere yuvarlayabilir miyim? Evet. Basamak sayısı olarak negatif bir değer girin: -1 en yakın onluğa, -2 en yakın yüzlüğe yuvarlar.
Fark neden bazen çok uzun bir ondalık gösteriyor? Kayan noktalı sayı aritmetiği bazen çok küçük artık değerler üretebilir; ancak gösterilen yuvarlanmış sayının kendisi doğrudur.
