Tam Sayıyı Kesre Çevirmek Ne Demek?
Her tam sayı aslında bir kesir olarak da yazılabilir. Örneğin 5 sayısı 5/1 biçiminde gösterilebilir; çünkü 5'i 1'e böldüğünüzde yine 5 elde edersiniz. Bu hesaplama aracı, herhangi bir tam sayıyı eşdeğer bir kesre dönüştürür — ister en sade haliyle 1 paydası üzerinden, ister sizin belirlediğiniz bir payda üzerinden.
Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Dönüştürmek istediğiniz tam sayıyı girin. Kesri belirli bir payda üzerinden ifade etmek isterseniz (örneğin onu aynı paydaya sahip başka bir kesirle toplamak için) isteğe bağlı olarak bir payda da girebilirsiniz. Temel n/1 biçimini elde etmek için paydayı 1 olarak bırakmanız yeterli. Sonuç, pay ve paydayı birlikte gösterir.
Formülün Açıklaması
Temel eşitlik şudur: \(n = \frac{n}{1}\). Bir tam sayıyı herhangi bir \(d\) paydası üzerinden yazmak için hem sayıyı hem de paydayı çarparsınız:
$$n = \frac{n \cdot d}{d}$$
Payda \(d\) sadeleşip kaybolduğu için değer asla değişmez — yalnızca yazılış biçimi farklılaşır. Bu yöntem, kesirleri toplarken ya da çıkarırken ortak paydaya ihtiyaç duyduğunuzda oldukça işe yarar.
Örnek Çözüm
7 sayısını paydası 4 olan bir kesre çevirelim. Çarpalım:
$$7 \times 4 = 28, \quad \text{yani } 7 = \frac{28}{4}$$
Doğrulayabilirsiniz: \(28 \div 4 = 7\). Varsayılan payda olan 1 ile ise 7 sayısı doğrudan \(\frac{7}{1}\) olur.
Daha Fazla Çözümlü Örnek
Her örnek \(n = \frac{n \times d}{d}\) kuralını kullanır: tam sayıyı seçilen paydayla çarpın, bu paydayı altta bırakın, ardından payı paydaya bölerek kontrol edin.
Örnek 1: 12'yi paydası 5 olan kesir olarak yazın
- Girdileri belirleyin: tam sayı \(n = 12\), payda \(d = 5\).
- Çarpın: \(12 \times 5 = 60\).
- Kesri yazın: $$12 = \frac{12 \times 5}{5} = \frac{60}{5}$$
- Bölme ile kontrol edin: \(60 \div 5 = 12\). ✓
Sonuç: 60/5.
Örnek 2: -3'ü üçte bir cinsinden yazın
- Girdiler: \(n = -3\), \(d = 3\).
- Çarpın: \(-3 \times 3 = -9\).
- Kesri yazın: $$-3 = \frac{-3 \times 3}{3} = \frac{-9}{3}$$
- Bölme ile kontrol edin: \(-9 \div 3 = -3\). ✓
Negatif işaret pay ile birlikte kalır (\(-\frac{9}{3}\) biçiminde de yazılabilir); payda pozitif kalır.
Örnek 3: 5'i 3/8 ile toplanabilecek şekilde 8'lik cinsten yazın
Bir tam sayıyı bir kesirle toplamak için önce ikisine de aynı payda verilir. Burada \(\frac{3}{8}\) kesrinin paydası zaten 8'dir, bu yüzden 5'i sekizde bir cinsinden yazarız.
- Girdiler: \(n = 5\), \(d = 8\).
- Çarpın: \(5 \times 8 = 40\).
- Kesri yazın: $$5 = \frac{5 \times 8}{8} = \frac{40}{8}$$
- Bölme ile kontrol edin: \(40 \div 8 = 5\). ✓
- Payları toplayın ve paydayı koruyun: $$\frac{40}{8} + \frac{3}{8} = \frac{40 + 3}{8} = \frac{43}{8}$$
Sonuç: 5'in sekizde biri cinsinden değeri 40/8'dir ve toplam 43/8'dir; bu da \(5\frac{3}{8}\) karma sayısına eşittir (\(43 \div 8 = 5\) kalan 3).
Temel Terimler
- Tam sayı
- Kesirli kısmı olmayan sayı; örneğin 0, 1, 7 veya 12. (Bu hesaplayıcıda -3 gibi negatif tam sayılar da işlenir.) Herhangi bir tam sayı \(n\), \(\frac{n}{1}\) biçiminde yazılabilir; örneğin 7 = 7/1.
- Pay
- Kesrin üstteki sayısı; kaç parçanın sayıldığını gösterir. \(\frac{n \times d}{d}\) ile dönüştürürken pay \(n \times d\) çarpımıdır; 12'yi 5 paydalı yazarken pay 60'tır.
- Payda
- Kesrin alttaki sayısı; bir bütünü oluşturan eşit parça sayısını gösterir. Sıfır olamaz. \(\frac{n}{1}\) ifadesinde 1'dir; \(\frac{n \times d}{d}\) ifadesinde ise seçtiğiniz \(d\) değeridir, örneğin 60/5'te 5.
- Denk kesir
- Başka bir kesirle aynı değere sahip ama farklı sayılardan oluşan kesir. Pay ve paydayı aynı sıfır olmayan sayıyla çarpmak bir denk kesir verir: 12/1 = 60/5 = 120/10, hepsi 12'ye eşittir.
- Bileşik kesir (düzgün olmayan kesir)
- Payı paydasından büyük veya ona eşit olan kesir (mutlak değer olarak). Sıfırdan farklı bir tam sayıyı dönüştürmek genellikle böyle bir kesir üretir: 60/5 ve 40/8, tam sayılara eşit olan bileşik kesirlerdir.
- Ortak payda
- Toplanabilmeleri veya çıkarılabilmeleri için iki veya daha fazla kesrin paylaştığı payda. 5 ile 3/8'i toplamak için 5'i 40/8 olarak yazarak ikisinin de paydasını 8 yaparsınız; sonuç 43/8 olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir tam sayı neden kesir sayılır? Çünkü kesir "bir bütünün parçaları" anlamına gelir ve herhangi bir sayının 1'e bölümü kendisine eşittir; dolayısıyla \(\frac{n}{1}\) her zaman geçerlidir.
Tam sayılı kesir elde edebilir miyim? Tam sayı zaten eksiksiz bir bütündür; bu yüzden elde edilen kesir bileşik kesirdir (pay, paydaya tam bölünür), tam sayılı kesir değil.
Payda büyüdükçe değer değişir mi? Hayır. \(\frac{7}{1}\), \(\frac{14}{2}\) ve \(\frac{28}{4}\) kesirlerinin hepsi 7'ye eşittir — yalnızca gösterim biçimleri farklıdır.