Công cụ đổi số thập phân sang bát phân là gì?
Công cụ này chuyển một số thập phân (cơ số 10 — hệ số mà chúng ta dùng hằng ngày) sang giá trị bát phân tương đương (cơ số 8). Hệ bát phân chỉ dùng các chữ số từ 0 đến 7 và từng rất phổ biến trong lĩnh vực máy tính, bởi cứ ba bit nhị phân lại ứng gọn với một chữ số bát phân. Đến nay nó vẫn xuất hiện, nổi bật nhất là trong cách phân quyền tệp trên Unix/Linux như lệnh chmod 755.
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần nhập một số nguyên không âm vào ô và bấm chuyển đổi. Công cụ sẽ trả về chuỗi bát phân, đồng thời hiển thị lại giá trị thập phân ban đầu để bạn dễ đối chiếu. Số âm sẽ được xem như bằng 0.
Giải thích công thức
Phép chuyển đổi dùng phương pháp chia lặp cho 8. Bạn lấy số đem chia cho 8 và ghi lại số dư (từ 0 đến 7). Sau đó thay số ban đầu bằng phần thương nguyên rồi lặp lại cho đến khi thương bằng 0. Kết quả bát phân chính là dãy số dư đọc theo thứ tự ngược lại — từ số dư cuối cùng lên số dư đầu tiên.
$$\text{Octal} = \left(\text{Decimal}\right)_{10} = \left(\sum_{i=0}^{k} d_i \cdot 8^{\,i}\right)_{8}$$$$d_i = \left(\left\lfloor \frac{\text{Decimal}}{8^{\,i}} \right\rfloor \bmod 8\right)$$
Ví dụ minh họa
Đổi số 125 sang bát phân:
\(125 \div 8 = 15\) dư 5
\(15 \div 8 = 1\) dư 7
\(1 \div 8 = 0\) dư 1
Đọc các số dư từ dưới lên ta được 175. Kiểm tra lại: $$1\times 64 + 7\times 8 + 5\times 1 = 64 + 56 + 5 = 125. \checkmark$$
Câu hỏi thường gặp
Hệ bát phân dùng những chữ số nào? Chỉ gồm 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 7 — không có chữ số 8 hay 9.
Số thập phân 0 trong hệ bát phân là gì? Vẫn đơn giản là 0.
Vì sao hệ bát phân được dùng trong phân quyền tệp? Mỗi nhóm quyền (đọc = 4, ghi = 2, thực thi = 1) cộng lại cho ra một giá trị từ 0 đến 7, đúng bằng một chữ số bát phân, nhờ vậy việc phân quyền trở nên gọn gàng và dễ đọc.
