Tỷ Lệ Mol Là Gì?
Tỷ lệ mol cho biết số mol của hai chất so với nhau. Đây là nền tảng của tính toán hợp thức (stoichiometry), giúp các nhà hóa học liên hệ lượng chất phản ứng và sản phẩm trong một phương trình hóa học đã cân bằng. Công cụ này quy đổi khối lượng của hai chất thành số mol, sau đó chia chúng cho nhau để cho ra tỷ lệ mol của chất A so với chất B.
Cách Sử Dụng Máy Tính
Nhập khối lượng (tính bằng gam) và khối lượng mol (tính bằng gam trên mol) của chất A, rồi làm tương tự cho chất B. Công cụ sẽ tính số mol của mỗi chất và đưa ra tỷ lệ mol dưới dạng "A : 1". Bạn có thể tìm khối lượng mol bằng cách cộng khối lượng nguyên tử của từng nguyên tố trong công thức của hợp chất.
Giải Thích Công Thức
Trước tiên, số mol được tính theo công thức \(n = m / M\), trong đó m là khối lượng và M là khối lượng mol. Tỷ lệ mol sau đó là \(\text{tỷ lệ} = \dfrac{n_A}{n_B}\). Vì khi chia khối lượng cho khối lượng mol thì đơn vị gam triệt tiêu, nên kết quả là một tỷ lệ thuần túy không có đơn vị, cho biết bao nhiêu mol chất A ứng với một mol chất B.
$$\text{Tỷ Lệ Mol} = \dfrac{n_A}{n_B} = \dfrac{m_A / M_A}{m_B / M_B}$$
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử bạn có 18 g nước (M = 18,015 g/mol) và 32 g oxy (M = 32 g/mol). Số mol nước = \(18 / 18{,}015 \approx 0{,}99917\) mol. Số mol oxy = \(32 / 32 = 1\) mol. Tỷ lệ mol là \(0{,}99917 / 1 \approx 0{,}9992\), nghĩa là có khoảng 0,999 mol nước ứng với mỗi mol oxy.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tôi có thể nhập trực tiếp số mol không? Có — bạn đặt mỗi khối lượng mol bằng 1 và nhập số mol của mình vào ô khối lượng; khi đó tỷ lệ sẽ bằng số mol A chia cho số mol B.
Nếu tỷ lệ nhỏ hơn 1 thì sao? Điều đó đơn giản có nghĩa là số mol chất A ít hơn số mol chất B. Tỷ lệ 0,5 nghĩa là cứ hai mol B thì có một mol A.
Công cụ có tính theo phương trình đã cân bằng không? Không. Nó cho ra tỷ lệ thực tế của mẫu. Hãy so sánh tỷ lệ này với các hệ số hợp thức trong phương trình để xác định chất phản ứng giới hạn (chất hết trước).
