Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ liên kết ba đại lượng của máy móc quay: công suất cơ học \(P\), mô-men xoắn \(T\) và tốc độ quay \(n\). Khi biết hai trong số đó, máy tính sẽ suy ra đại lượng còn lại dựa trên công thức công suất quay. Đây là một công cụ vật lý phổ quát, không phụ thuộc vào quy định riêng của bất kỳ quốc gia nào, rất hữu ích khi chọn động cơ, máy nổ, hộp số hay bơm — chẳng hạn lúc bảng thông số kỹ thuật chỉ ghi mô-men xoắn và tốc độ.
Cách sử dụng
Chọn đại lượng cần tính trong menu "Tính đại lượng". Nhập hai giá trị đã biết và chọn đơn vị tương ứng. Công suất nhận kW, PS (mã lực hệ mét) hoặc HP (mã lực cơ học); mô-men xoắn nhận N.m, kgf.m hoặc lbf.ft; tốc độ nhận rpm, vòng/giây hoặc vòng/giờ. Máy tính sẽ quy mọi giá trị nhập vào về hệ SI (watt, newton-mét, rpm), áp dụng công thức và trả kết quả theo nhiều đơn vị thông dụng.
Giải thích công thức
Vận tốc góc là \(\omega = \frac{2\pi n}{60}\) (radian trên giây), với \(n\) tính bằng rpm. Công suất cơ học bằng lực nhân vận tốc, đối với chuyển động quay trở thành \(P = T \cdot \omega\). Thay vào ta được $$P = \frac{2\pi\,T\,n}{60}$$ với \(T\) tính bằng N.m và \(P\) tính bằng watt. Biến đổi lại: \(T = \frac{60P}{2\pi n}\) và \(n = \frac{60P}{2\pi T}\). Khi tính tốc độ, mô-men xoắn phải khác 0; khi tính mô-men xoắn, tốc độ phải khác 0, nếu không kết quả sẽ không xác định.
Ví dụ minh họa
Giả sử mô-men xoắn là 1500 N.m và tốc độ là 4200 rpm. Khi đó $$P = \frac{2\pi \cdot 1500 \cdot 4200}{60} = 2\pi \cdot 105000 = 659\,734 \text{ W}$$ tức khoảng 659,73 kW, tương đương xấp xỉ 897 PS hoặc 885 HP. Ngược lại: 5000 kW tại 4200 rpm cho $$T = \frac{5\,000\,000 \cdot 60}{2\pi \cdot 4200} = 11\,368{,}21 \text{ N}\cdot\text{m}$$
Câu hỏi thường gặp
Tại sao phải chia cho 60? Tốc độ được nhập theo vòng/phút, nên chia cho 60 để đổi sang vòng/giây trước khi nhân với \(2\pi\) nhằm tính rad/s.
Nên dùng loại mã lực nào? PS là mã lực hệ mét (735,49875 W); HP là mã lực cơ học/hệ Anh (745,69987 W). Hãy chọn đúng đơn vị mà bảng thông số của bạn đang dùng.
Có thể nhập số 0 không? Công suất bằng 0 được chấp nhận, nhưng mô-men xoắn hoặc tốc độ bằng 0 ở mẫu số sẽ cho kết quả không xác định, và công cụ sẽ cảnh báo thay vì chia cho 0.
