Çapraz Çarpım Hesaplama Aracı

Çapraz Çarpım Hesaplama Aracı

Popüler AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

a / b = c / x orantısı x için çözülüyor.

Formül

ab=cx⇒x=b×ca\frac{\text{a}}{\text{b}} = \frac{\text{c}}{\text{x}} \quad\Rightarrow\quad \text{x} = \frac{\text{b} \times \text{c}}{\text{a}}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

x değeri
9
Hesaplama (3 × 6) / 2

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Çapraz Çarpım Nedir?

Çapraz çarpım, orantıları çözmek için kullanılan basit bir cebir tekniğidir. Orantı, iki kesrin birbirine eşitlendiği denklem demektir. Elinizde \(a/b = c/x\) biçiminde bir orantı varsa ve bilinmeyen x değerini bulmanız gerekiyorsa, çapraz çarpım bu problemi tek adımda çözebileceğiniz bir doğrusal denkleme dönüştürür. Bu hesaplama aracı, girdiğiniz her sayı için sonucu anında verir.

a bölü b ve c bölü x eşit iki kesir; pay ve paydalar arasında çapraz oklar kesişiyor
Çapraz çarpım, \(a/b = c/x\) oranının köşegenlerini birbirine bağlar.

Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Orantınızdaki üç bilinen değeri girin: denklemin sol tarafındaki \(a/b\) için a ve b değerlerini, sağ taraftaki \(c/x\) için ise c değerini yazın. Dördüncü terim olan x bilinmeyendir. "Hesapla" düğmesine bastığınızda araç, x'in tam değerini gösterir. Hem ondalık sayılar hem de tam sayılar desteklenir.

Formülün Açıklaması

\(a/b = c/x\) denkleminden başlayarak, paydaları yok etmek için her iki tarafı b ve x ile çarpın. Bu işlem \(a \cdot x = b \cdot c\) eşitliğini verir ("çapraz" çarpımlar). Her iki tarafı a'ya bölerek bilinmeyeni yalnız bırakırsınız:

$$x = \frac{b \times c}{a}$$

a değeri paydada yer aldığı için sıfır olamaz — eğer \(a = 0\) ise orantının sonlu bir çözümü yoktur.

Reklam
a çarpı x eşittir b çarpı c denklemi yeniden düzenlenerek x eşittir b çarpı c bölü a
Çapraz çarpımları yeniden düzenlemek bilinmeyen \(x = (b \times c)/a\)'yı yalnız bırakır.

Örnek Çözüm

Diyelim ki \(2/4 = 6/x\). Formülü kullanarak

$$x = \frac{4 \times 6}{2} = \frac{24}{2} = 12$$

buluruz. Doğrulayalım: \(2/4 = 0{,}5\) ve \(6/12 = 0{,}5\) olduğundan her iki taraf da eşittir. Orantı doğru bir şekilde çözülmüştür.

Daha Fazla Çözümlü Örnek

Her örnek \(\frac{a}{b} = \frac{c}{x}\) eşitliğini çapraz çarpımlarla çözer: \(a \cdot x = b \cdot c\), dolayısıyla \(x = \frac{b \cdot c}{a}\).

Örnek 1: Ondalık Sayılar

\(\frac{1.5}{4} = \frac{6}{x}\) eşitliğini çözün.

  1. Çapraz çarpın: \(1.5 \cdot x = 4 \cdot 6 = 24\).
  2. 1.5'e bölün: \(x = \frac{24}{1.5} = \)16.
  3. Bölme ile doğrulayın: \(1.5 \div 4 = 0.375\) ve \(6 \div 16 = 0.375\). Her iki kesir de eşittir.

Örnek 2: Tarif Ölçeklendirme

Bir tarif 5 porsiyon için 3 bardak un kullanır. 12 bardak unla kaç porsiyon yapabilirsiniz? \(\frac{3}{5} = \frac{12}{x}\) eşitliğini kurun.

  1. Çapraz çarpın: \(3 \cdot x = 5 \cdot 12 = 60\).
  2. 3'e bölün: \(x = \frac{60}{3} = 20\) porsiyon.
  3. Bölme ile doğrulayın: \(3 \div 5 = 0.6\) ve \(12 \div 20 = 0.6\). Her iki kesir de eşittir.

Örnek 3: Negatif Sayılar

\(\frac{-2}{5} = \frac{6}{x}\) eşitliğini çözün.

  1. Çapraz çarpın: \(-2 \cdot x = 5 \cdot 6 = 30\).
  2. \(-2\)'ye bölün: \(x = \frac{30}{-2} = \)-15.
  3. Bölme ile doğrulayın: \(-2 \div 5 = -0.4\) ve \(6 \div (-15) = -0.4\). Her iki kesir de eşittir.

x'in işaretinin olağan kurallara uyduğunu unutmayın: a, b ve c değerlerinden yalnızca biri negatifse x negatif olur.

Elle Çapraz Çarpma Nasıl Yapılır

  1. Orantıyı yazın: iki eşit kesir olarak \(\frac{a}{b} = \frac{c}{x}\).
  2. Çapraz çarpın: her kesrin pay değerini diğerinin payda değeriyle çarpın, böylece \(a \cdot x = b \cdot c\) elde edilir.
  3. x'in katsayısına bölün (burada a): \(x = \frac{b \cdot c}{a}\). Bu, \(a \neq 0\) olmasını gerektirir.
  4. Kontrol edin: \(a \div b\) ve \(c \div x\) işlemlerini yapın. Orantı doğru çözüldüyse, iki ondalık sayı eşleşir.

Bilinmeyen Başka Bir Konumdaysa

\(a \cdot x = b \cdot c\) çapraz çarpım denklemi, eksik olan terim için yeniden düzenlenebilir:

  • a bilinmiyorsa: \(a = \frac{b \cdot c}{x}\)
  • b bilinmiyorsa: \(b = \frac{a \cdot x}{c}\)
  • c bilinmiyorsa: \(c = \frac{a \cdot x}{b}\)

Her durumda, diğer taraftaki iki bilinen çapraz değerin çarpımını, bilinmeyenin karşısında yer alan bilinen değere, yani bilinmeyenin çapraz eşinin değerine bölün. Sıfıra bölme tanımsızdır, bu nedenle bölen 0 olamaz.

Reklam

Gerçek Hayattan Orantı Senaryoları

Her satır \(x = \frac{b \cdot c}{a}\) formülünü kullanır. Son sütun kontrolü gösterir.

Senaryo Orantı kurulumu a b c x Kontrol (b·c/a)
Tarif ölçeklendirme (3 porsiyon için 2 bardak, 6 bardaktan kaç porsiyon) 2/3 = 6/x 2 3 6 9 3·6/2 = 9
Birim fiyat (3 ürün 12 para birimine mal oluyor; 5 ürün ne kadar tutar) 3/12 = 5/x 3 12 5 20 12·5/3 = 20
Harita ölçeği (1 cm, 50 km'yi temsil ediyor; 4 cm için gerçek mesafe) 1/50 = 4/x 1 50 4 200 50·4/1 = 200
Sabit oranda para birimi veya birim dönüşümü (varsayımsal oran: A'dan 4 birim, B'den 5 birim karşılığında; 100 A için kaç B) 4/5 = 100/x 4 5 100 125 5·100/4 = 125

Para birimi satırı gerçek bir döviz kuru değil, açıklayıcı bir oran kullanır. Orantının her iki tarafında da eşleşen birimleri aynı konumda tutun (örneğin, her iki tarafta da bardak bölü porsiyon).

Sıkça Sorulan Sorular

Bilinmeyenim farklı bir konumdaysa ne yapmalıyım? Orantınızı, bilinmeyen x'in bulunduğu yere (sağ alt) gelecek şekilde yeniden düzenleyin. Terimlerin yerini değiştirerek her orantıyı bu biçimde yazabilirsiniz.

a, b veya c negatif ya da ondalık olabilir mi? Evet. Hesaplama aracı negatif sayılarla ve ondalık değerlerle çalışır. Yalnızca a'nın sıfır olması geçersizdir.

Çapraz çarpım, bir yemek tarifini ölçeklendirmekle aynı şey mi? Aslında evet — malzemeleri orantılı artırmak, birim dönüştürmek ve haritadaki mesafeleri bulmak, bu yöntemin çözdüğü gerçek hayattaki orantı problemleridir.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör