Bu Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Kirişler Dörtgeni Hesaplama Aracı, tüm köşeleri tek bir çember üzerinde bulunan dört kenarlı bir şeklin alanını bulur. Dört kenar uzunluğunu — Kenar A, Kenar B, Kenar C ve Kenar D — girersiniz; araç da Brahmagupta formülünü kullanarak alanı anında hesaplar. Bunun yanında çevre uzunluğunu ve yarı çevreyi de gösterir; böylece yalnızca dört sayıyla işin tüm ayrıntısına ulaşırsınız.
Girmeniz Gereken Değerler
- Kenar A, B, C, D: dörtgenin dört kenarının uzunlukları (cm, m, inç gibi, hepsi aynı birimde olmak şartıyla).
Şeklin kirişler dörtgeni olması gerekir — yani dört köşesinden de geçen bir çember çizilebilmelidir. Bu tür şekillerde alan yalnızca kenar uzunluklarına bağlıdır; bu yüzden herhangi bir açı girmenize gerek yoktur.
Formülün Açıklaması
Hesaplama aracı Brahmagupta formülünü kullanır:
$$A = \sqrt{(s - a)(s - b)(s - c)(s - d)}, \quad \text{burada } s = \frac{a + b + c + d}{2}$$Buradaki s yarı çevredir — yani dört kenarın toplamının yarısı. Araç önce çevreyi \((a + b + c + d)\) hesaplar, 2'ye bölerek s değerini bulur, ardından her kenarı s'den çıkarır, çıkan dört sonucu çarpar ve karekökünü alır. Bu, üçgenler için kullanılan Heron formülünün dörtgen sürümüdür.
Örnek Çözüm
Diyelim ki Kenar A = 4, Kenar B = 5, Kenar C = 6 ve Kenar D = 7.
- Çevre = \(4 + 5 + 6 + 7 = 22\)
- Yarı çevre \(s = 22 / 2 = 11\)
- \((s - a) = 7\), \((s - b) = 6\), \((s - c) = 5\), \((s - d) = 4\)
- Çarpım = \(7 \times 6 \times 5 \times 4 = 840\)
- Alan = \(\sqrt{840} \approx 28{,}98\) birim kare
Kenar Uzunluklarının Alanı Nasıl Değiştirir
Brahmagupta formülü \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d)}\) yalnızca bir çember içine yazılabilen dörtgenler için geçerlidir. Tablo beş kenar kümesini karşılaştırır (aynı uzunluk biriminde; alan bu birimin karesidir).
| Kenarlar a, b, c, d | Yarı çevre s | Çarpım (s−a)(s−b)(s−c)(s−d) | Alan K | Şekil |
|---|---|---|---|---|
| 5, 5, 5, 5 | 10 | 5·5·5·5 = 625 | 25 | Kare |
| 3, 4, 3, 4 | 7 | 4·3·4·3 = 144 | 12 | Dikdörtgen |
| 4, 5, 6, 7 | 11 | 7·6·5·4 = 840 | 28.98 | Genel çevrel dörtgen |
| 3, 3, 4, 4 | 7 | 4·4·3·3 = 144 | 12 | Dik açılı deltoid (5 köşegeni bir çaptır) |
| 1, 1, 1, 2.9 | 2.95 | 1.95³·0.05 ≈ 0.3707 | ≈ 0.61 | Neredeyse dejenere |
Çözümlü örnek (4, 5, 6, 7): \(s = \frac{4+5+6+7}{2} = 11\), dolayısıyla \(K = \sqrt{(11-4)(11-5)(11-6)(11-7)} = \sqrt{7 \cdot 6 \cdot 5 \cdot 4} = \sqrt{840} \approx 28.98\).
Neredeyse dejenere durum
Bir kenar diğer üç kenarın toplamına eşitse, örneğin 1, 1, 1, 3 ise, \(s = 3\) ve \(s - d = 0\) olur. Çarpım 0 olur ve alan tam olarak 0 olur, çünkü dört kenar bir doğru boyunca yatar. Yalnızca en uzun kenarın diğer üçünün toplamından kısa olduğu kenar kümeleri bir dörtgen oluşturabilir. En uzun kenar bu sınıra yaklaştıkça (tablodaki 2.9 örneğinde olduğu gibi) alan 0'a doğru küçülür.
Maksimum alan özelliği
Verilen kenarlara sahip herhangi bir dörtgen için Bretschneider formülü \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d) - abcd\,\cos^2\left(\frac{\alpha+\gamma}{2}\right)}\) verir; burada \(\alpha\) ve \(\gamma\) karşılıklı açılardır. Çıkarılan terim, tam olarak \(\alpha + \gamma = 180^\circ\) olduğunda 0 olur; bu da çevrel durumdur. Dolayısıyla aynı dört kenara sahip tüm dörtgenler arasında en büyük alana çevrel olan sahiptir. Örnek: 3 × 4 dikdörtgenin alanı 12'dir, ancak aynı kenarlara ve 60° açıya sahip bir paralelkenarın alanı \(3 \cdot 4 \cdot \sin 60^\circ \approx 10.39\) olup daha küçüktür.
Temel Terimler ve Tanımlar
- Çevrel dörtgen
- Köşeleri tamamen tek bir çember üzerinde bulunan dört kenarlı çokgen. Karşılıklı açılarının toplamı 180°'dir.
- Çevrel çember (çevrel çemberi)
- Dörtgenin dört köşesinden geçen çember. Yalnızca çevrel dörtgenlerin böyle bir çemberi vardır.
- Çevre
- Şeklin etrafındaki toplam uzunluk: \(P = a + b + c + d\).
- Yarı çevre
- Çevrenin yarısı: \(s = \frac{a+b+c+d}{2}\). Gerçek bir dörtgenin var olması için her \(s - a\), \(s - b\), \(s - c\), \(s - d\) terimi pozitif olmalıdır.
- Brahmagupta formülü
- Kenarları a, b, c, d olan çevrel bir dörtgenin alanı \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d)}\)'dir. Adını Hintli matematikçi Brahmagupta'dan (7. yüzyıl) alır. Çevrel koşul şekli belirlediği için yalnızca kenar uzunluklarına bağlıdır.
- Heron formülü
- Kenarları a, b, c olan bir üçgenin alanı \(\sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}\)'dir; burada \(s = \frac{a+b+c}{2}\).
Özel durumlar
- Heron formülü: Bir kenar 0 ise (d = 0), dörtgen bir üçgene dönüşür. Bu durumda \(s - d = s\) olur ve Brahmagupta formülü Heron formülüne dönüşür.
- Dikdörtgen: a, b, a, b kenarları için \(s = a + b\) olur, dolayısıyla \(K = \sqrt{b \cdot a \cdot b \cdot a} = ab\), bilinen dikdörtgen alanıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kirişler dörtgeni nedir? Bir çemberin içine çizilebilen dört kenarlı bir çokgendir — dört köşesi de çemberin kenarına değer. Brahmagupta formülü yalnızca bu tür şekiller için doğru alanı verir.
Neden hata veya "NaN" sonucu aldım? Bir kenar diğerlerine kıyasla aşırı uzunsa, (s − kenar) gibi bir terim negatif olur; bu da çarpımı negatif yapar ve karekökü tanımsız hale getirir. Hiçbir kenarın, diğer üç kenarın toplamından büyük olmadığından emin olun.
Kenarların sırası önemli mi? Hayır. Formül dört (s − kenar) terimini birbiriyle çarptığı için kenarları hangi sırayla girerseniz girin sonuç aynı olur.