Công Cụ Này Làm Gì
Máy Tính Tứ Giác Nội Tiếp giúp bạn tìm diện tích của một hình tứ giác có bốn đỉnh cùng nằm trên một đường tròn. Bạn chỉ cần nhập độ dài bốn cạnh — Cạnh A, Cạnh B, Cạnh C và Cạnh D — công cụ sẽ lập tức tính diện tích bằng công thức Brahmagupta. Ngoài ra, máy tính còn cho biết nửa chu vi và chu vi đầy đủ, nên chỉ với bốn con số là bạn đã có cái nhìn trọn vẹn về hình.
Những Số Liệu Bạn Cần Nhập
- Cạnh A, B, C, D: độ dài bốn cạnh của tứ giác, tính theo cùng một đơn vị bất kỳ (cm, m, inch, v.v.).
Hình phải là tứ giác nội tiếp — nghĩa là có một đường tròn đi qua cả bốn đỉnh. Với loại hình này, diện tích chỉ phụ thuộc vào độ dài các cạnh, đó là lý do bạn không cần nhập góc.
Giải Thích Công Thức
Máy tính sử dụng công thức Brahmagupta:
$$K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d)}, \quad \text{trong đó}\quad s = \frac{a+b+c+d}{2}$$
Ở đây s là nửa chu vi — bằng một nửa tổng độ dài bốn cạnh. Công cụ tính chu vi \((a + b + c + d)\), chia cho 2 để ra \(s\), rồi lấy \(s\) trừ đi từng cạnh, nhân bốn kết quả với nhau và lấy căn bậc hai. Đây chính là phiên bản dành cho tứ giác của công thức Heron quen thuộc dùng cho tam giác.
Ví Dụ Cụ Thể
Giả sử Cạnh A = 4, Cạnh B = 5, Cạnh C = 6 và Cạnh D = 7.
- Chu vi = \(4 + 5 + 6 + 7 = 22\)
- Nửa chu vi \(s = 22 / 2 = 11\)
- \((s - a) = 7\), \((s - b) = 6\), \((s - c) = 5\), \((s - d) = 4\)
- Tích = \(7 \times 6 \times 5 \times 4 = 840\)
- Diện tích = \(\sqrt{840} \approx 28{,}98\) đơn vị vuông
Diện tích thay đổi thế nào theo độ dài các cạnh
Công thức Brahmagupta \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d)}\) chỉ áp dụng cho các tứ giác có thể nội tiếp trong một đường tròn. Bảng so sánh năm bộ cạnh (cùng một đơn vị độ dài; diện tích tính theo đơn vị đó bình phương).
| Các cạnh a, b, c, d | Nửa chu vi s | Tích (s−a)(s−b)(s−c)(s−d) | Diện tích K | Hình dạng |
|---|---|---|---|---|
| 5, 5, 5, 5 | 10 | 5·5·5·5 = 625 | 25 | Hình vuông |
| 3, 4, 3, 4 | 7 | 4·3·4·3 = 144 | 12 | Hình chữ nhật |
| 4, 5, 6, 7 | 11 | 7·6·5·4 = 840 | 28.98 | Tứ giác nội tiếp tổng quát |
| 3, 3, 4, 4 | 7 | 4·4·3·3 = 144 | 12 | Hình diều vuông góc (đường chéo 5 là đường kính) |
| 1, 1, 1, 2.9 | 2.95 | 1.95³·0.05 ≈ 0.3707 | ≈ 0.61 | Gần suy biến |
Ví dụ minh họa (4, 5, 6, 7): \(s = \frac{4+5+6+7}{2} = 11\), nên \(K = \sqrt{(11-4)(11-5)(11-6)(11-7)} = \sqrt{7 \cdot 6 \cdot 5 \cdot 4} = \sqrt{840} \approx 28.98\).
Trường hợp gần suy biến
Nếu một cạnh bằng tổng của ba cạnh còn lại, chẳng hạn 1, 1, 1, 3, thì \(s = 3\) và \(s - d = 0\). Tích bằng 0 và diện tích đúng bằng 0, vì bốn cạnh nằm thẳng hàng trên một đường thẳng. Chỉ những bộ cạnh mà cạnh dài nhất ngắn hơn tổng của ba cạnh còn lại mới có thể tạo thành tứ giác. Khi cạnh dài nhất tiến gần đến giới hạn đó (ví dụ 2.9 trong bảng), diện tích tiến dần về 0.
Tính chất diện tích lớn nhất
Với mọi tứ giác có các cạnh cho trước, công thức Bretschneider cho \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d) - abcd\,\cos^2\left(\frac{\alpha+\gamma}{2}\right)}\), trong đó \(\alpha\) và \(\gamma\) là hai góc đối diện. Số hạng bị trừ bằng 0 đúng khi \(\alpha + \gamma = 180^\circ\), tức là trường hợp nội tiếp. Vì vậy, trong số mọi tứ giác có cùng bốn cạnh, tứ giác nội tiếp có diện tích lớn nhất. Ví dụ: hình chữ nhật 3 × 4 có diện tích 12, còn hình bình hành có cùng các cạnh và một góc 60° có diện tích \(3 \cdot 4 \cdot \sin 60^\circ \approx 10.39\), nhỏ hơn.
Thuật ngữ chính và định nghĩa
- Tứ giác nội tiếp
- Một đa giác bốn cạnh mà tất cả các đỉnh cùng nằm trên một đường tròn. Tổng hai góc đối diện bằng 180°.
- Đường tròn ngoại tiếp (đường tròn ngoại tiếp)
- Đường tròn đi qua cả bốn đỉnh của tứ giác. Chỉ các tứ giác nội tiếp mới có đường tròn này.
- Chu vi
- Tổng khoảng cách quanh hình: \(P = a + b + c + d\).
- Nửa chu vi
- Một nửa chu vi: \(s = \frac{a+b+c+d}{2}\). Mỗi số hạng \(s - a\), \(s - b\), \(s - c\), \(s - d\) phải dương để tồn tại một tứ giác thực.
- Công thức Brahmagupta
- Diện tích của tứ giác nội tiếp có các cạnh a, b, c, d là \(K = \sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)(s-d)}\). Công thức được đặt theo tên nhà toán học Ấn Độ Brahmagupta (thế kỷ 7). Nó chỉ phụ thuộc vào độ dài các cạnh, vì điều kiện nội tiếp xác định hình dạng.
- Công thức Heron
- Diện tích tam giác có các cạnh a, b, c là \(\sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}\), trong đó \(s = \frac{a+b+c}{2}\).
Các trường hợp đặc biệt
- Công thức Heron: Nếu một cạnh bằng 0 (d = 0), tứ giác trở thành tam giác. Khi đó \(s - d = s\), và công thức Brahmagupta trở thành công thức Heron.
- Hình chữ nhật: Với các cạnh a, b, a, b, ta có \(s = a + b\), nên \(K = \sqrt{b \cdot a \cdot b \cdot a} = ab\), chính là công thức diện tích hình chữ nhật quen thuộc.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tứ giác nội tiếp là gì? Đó là một đa giác bốn cạnh có thể nội tiếp trong một đường tròn — cả bốn đỉnh đều chạm vào đường tròn. Công thức Brahmagupta chỉ cho ra diện tích chính xác đối với loại hình này.
Tại sao tôi nhận được lỗi hoặc "NaN"? Nếu một cạnh quá dài so với các cạnh còn lại, một số hạng dạng \((s - \text{cạnh})\) sẽ trở thành số âm, khiến tích bị âm và căn bậc hai không xác định được. Hãy kiểm tra để chắc chắn rằng không có cạnh nào lớn hơn tổng ba cạnh kia.
Thứ tự các cạnh có quan trọng không? Không. Vì công thức nhân bốn số hạng \((s - \text{cạnh})\) với nhau, nên bạn có thể nhập các cạnh theo thứ tự bất kỳ mà vẫn cho cùng một diện tích.