Fizyolojik Ölü Boşluk (Bohr) Hesaplayıcı

Hesaplamaya Girin

Arteriyel CO₂ (PaCO₂, mmHg)

Karışık Ekspire CO₂ (PeCO₂, mmHg)

Tidal Volüm (Vt, mL) — isteğe bağlı

Sonuç

Ölü Boşluk Oranı (Vd/Vt)

0,3

30% of each breath

Vd/Vt (yüzde)	30 %
Tahmini Ölü Boşluk Hacmi (Vd)	150 mL
Denklem	Bohr (Enghoff modifikasyonu)

Fizyolojik Ölü Boşluk Hesaplayıcı Nedir?

Fizyolojik ölü boşluk, her solukta gaz değişimine katılmayan bölümü ifade eder; bu hem anatomik ölü boşluğu (iletim yolları) hem de alveolar ölü boşluğu (havalanan ancak yeterince perfüze olmayan alveolleri) kapsar. Bohr denklemi, Enghoff tarafından alveolar CO₂ yerine arteriyel CO₂ (PaCO₂) kullanacak şekilde değiştirilmiş olup bu durumu Vd/Vt oranı olarak ifade eder. Normal değer yaklaşık 0,20–0,40 aralığındadır; pulmoner emboli, ARDS ve ağır KOAH gibi durumlarda belirgin şekilde yükselir.

Physiologic dead space combines anatomic (conducting airway) and alveolar dead space — the parts of a breath that don't exchange gas.

Nasıl Kullanılır?

Kan gazından elde edilen arteriyel CO₂ basıncını (PaCO₂) ve toplanan ekshale gazdan (volumetrik kapnografi) ölçülen karışık ekspire CO₂ değerini (PeCO₂) girin. İsteğe bağlı olarak tidal volümü (Vt) girerek mililitre cinsinden mutlak ölü boşluk hacmini de elde edebilirsiniz. Hesaplayıcı; Vd/Vt oranını, yüzdesini ve tahmini ölü boşluk hacmini verir.

Formülün Açıklaması

$$\frac{V_d}{V_t} = \frac{\text{PaCO}_2 - \text{PeCO}_2}{\text{PaCO}_2}$$ Arteriyel kan alveolar gazla dengelendiği için PaCO₂, ideal alveolar CO₂ değerini temsil eder. Karışık ekspire gaz, CO₂ içermeyen ölü boşluk havasıyla seyreltilir; dolayısıyla PaCO₂ ile PeCO₂ arasındaki fark ölü boşluk oranını yansıtır. Bu oranın tidal volümle çarpılması \(V_d\) değerini verir.

Reklam

The Bohr-Enghoff equation compares arterial CO₂ with mixed expired CO₂ to estimate the wasted fraction of each breath.

Örnek Hesaplama

PaCO₂ = 40 mmHg, PeCO₂ = 28 mmHg ve Vt = 500 mL için: $$\frac{V_d}{V_t} = \frac{40 - 28}{40} = \frac{12}{40} = 0{,}30$$ yani %30. Ölü boşluk hacmi = \(0{,}30 \times 500 = 150\) mL — normal bir sonuç.

Sıkça Sorulan Sorular

PetCO₂ ile PeCO₂ aynı şey mi? Hayır. PetCO₂ soluk sonu (end-tidal) CO₂'dir; PeCO₂ ise tüm ekshale soluğun ortalama (karışık) CO₂ değeridir ve burada kullanılması gereken doğru girdidir.

Vt boş bırakılırsa ne olur? Oran ve yüzde yine de hesaplanır; ölü boşluk hacmi yalnızca varsayılan tidal volümü kullanır.

Normal Vd/Vt değeri nedir? Sağlıklı yetişkinlerde yaklaşık 0,20–0,40'tır; boşa giden ventilasyonu artıran hastalık durumlarında daha yüksektir.