Máy tính khoảng chết sinh lý (phương trình Bohr)

Nhập phép tính

CO₂ động mạch (PaCO₂, mmHg)

CO₂ khí thở ra trộn (PeCO₂, mmHg)

Thể tích khí lưu thông (Vt, mL) — tùy chọn

Kết quả

Tỷ phần khoảng chết (Vd/Vt)

0,3

30% of each breath

Vd/Vt (phần trăm)	30 %
Thể tích khoảng chết ước tính (Vd)	150 mL
Phương trình	Bohr (cải tiến Enghoff)

Máy tính khoảng chết sinh lý là gì?

Khoảng chết sinh lý là phần khí trong mỗi nhịp thở không tham gia trao đổi khí — bao gồm cả khoảng chết giải phẫu (đường dẫn khí) và khoảng chết phế nang (các phế nang được thông khí nhưng tưới máu kém). Phương trình Bohr, được Enghoff cải tiến bằng cách dùng CO₂ động mạch (PaCO₂) thay cho CO₂ phế nang, biểu diễn đại lượng này dưới dạng tỷ số Vd/Vt. Giá trị bình thường vào khoảng 0,20–0,40; tỷ số tăng cao rõ rệt thường gặp trong thuyên tắc phổi, ARDS và COPD nặng.

Physiologic dead space combines anatomic (conducting airway) and alveolar dead space — the parts of a breath that don't exchange gas.

Cách sử dụng

Nhập áp suất riêng phần CO₂ động mạch (PaCO₂) lấy từ kết quả khí máu và CO₂ khí thở ra trộn (PeCO₂) đo được từ khí thở ra thu thập (capnography thể tích). Bạn có thể nhập thêm thể tích khí lưu thông (Vt) để có được thể tích khoảng chết tuyệt đối tính bằng mililít. Máy tính sẽ trả về tỷ số Vd/Vt, giá trị phần trăm tương ứng và thể tích khoảng chết ước tính.

Giải thích công thức

$$\frac{V_d}{V_t} = \frac{\text{PaCO}_2 - \text{PeCO}_2}{\text{PaCO}_2}$$ Vì máu động mạch cân bằng với khí phế nang nên PaCO₂ đại diện cho CO₂ phế nang lý tưởng. Khí thở ra trộn bị pha loãng bởi không khí khoảng chết không chứa CO₂, do đó chênh lệch giữa PaCO₂ và PeCO₂ phản ánh tỷ phần khoảng chết. Nhân tỷ số này với thể tích khí lưu thông sẽ ra Vd: $$V_d = \frac{\text{PaCO}_2 - \text{PeCO}_2}{\text{PaCO}_2} \times \text{V}_t\ (\text{mL})$$

Quảng cáo

The Bohr-Enghoff equation compares arterial CO₂ with mixed expired CO₂ to estimate the wasted fraction of each breath.

Ví dụ minh họa

Với PaCO₂ = 40 mmHg, PeCO₂ = 28 mmHg và Vt = 500 mL: $$\frac{V_d}{V_t} = \frac{40 - 28}{40} = \frac{12}{40} = 0{,}30$$ tức 30%. Thể tích khoảng chết \(= 0{,}30 \times 500 = 150\ \text{mL}\) — một kết quả bình thường.

Câu hỏi thường gặp

PetCO₂ có giống PeCO₂ không? Không. PetCO₂ là CO₂ cuối thì thở ra; còn PeCO₂ là CO₂ trung bình (trộn) của toàn bộ nhịp thở ra và mới là giá trị cần nhập ở đây.

Nếu để trống Vt thì sao? Tỷ số và phần trăm vẫn được tính bình thường; thể tích khoảng chết chỉ đơn giản dùng giá trị thể tích khí lưu thông mặc định.

Vd/Vt bình thường là bao nhiêu? Khoảng 0,20–0,40 ở người trưởng thành khỏe mạnh; cao hơn trong các bệnh lý làm tăng thông khí lãng phí.