Maliyet ortalaması (DCA) nedir?
Maliyet ortalaması (İngilizce kısaltmasıyla DCA, "dollar-cost averaging"), varlığın fiyatı ne olursa olsun düzenli aralıklarla sabit bir tutar yatırdığınız bir yatırım stratejisidir — örneğin her ay 100 $ gibi. Fiyat düşükken sabit tutarınız daha çok pay alır, fiyat yüksekken daha az pay alır. Zaman içinde bu yaklaşım dalgalanmanın etkisini yumuşatır ve genellikle ödediğiniz fiyatların basit ortalamasından daha düşük bir pay başına ortalama maliyet ortaya çıkarır.
Bu hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Her dönem yatırdığınız sabit tutarı, dönem sayısını ve her döneme ait pay fiyatını virgülle ayrılmış bir liste olarak girin. Hesaplayıcı her fiyat üzerinden pay alır, toplam pay ve yatırılan toplam tutarı toplar ve bunları bölerek gerçek pay başına ortalama maliyetinizi bulur. Ayrıca fiyatların basit aritmetik ortalamasını da gösterir; böylece DCA'nın avantajını net biçimde görebilirsiniz.
Formülün açıklaması
Pay başına ortalama maliyet, yatırılan toplam tutarın alınan toplam paya bölünmesiyle bulunur: $$\text{OrtMaliyet} = \frac{\text{ToplamYatırım}}{\sum \left( \text{Yatırım} / \text{Fiyat} \right)}$$. Bir dönemde alınan pay, o dönemin yatırımının fiyatına bölünmesine eşit olduğundan, fiyatın daha ucuz olduğu dönemler daha fazla pay katkısı yapar — bu da ortalama maliyetinizi fiyatların aritmetik ortalamasının altına çeker. DCA'yı cazip kılan işte bu harmonik ortalama etkisidir.
Örnek hesaplama
4 dönem boyunca 10 $, 12,50 $, 8 $ ve 11 $ fiyatlardan her seferinde 100 $ yatırdığınızı düşünelim. Alınan paylar: \(10 + 8 + 12{,}5 + 9{,}0909 = 39{,}5909\). Toplam yatırım = 400 $. Ortalama maliyet = $$\frac{400}{39{,}5909} = \textbf{10{,}10\ \$}$$ olur; bu, fiyatların basit ortalaması olan 10,375 $'dan daha düşüktür.
Sıkça sorulan sorular
Ortalama maliyetim neden ortalama fiyattan düşük çıkıyor? Çünkü sabit tutar fiyat düşükken daha çok pay alır ve böylece ortalamanız ucuz alımlara doğru ağırlık kazanır.
Bu hesaplama komisyon veya temettüleri dikkate alıyor mu? Hayır — yalnızca düzenli ve sade alımları modeller. Dahil etmek isterseniz komisyonları dönem başına tutarınıza ekleyebilirsiniz.
Fiyat sayısı dönem sayısından farklıysa ne olur? Hesaplayıcı girdiğiniz her geçerli fiyatı sayar; bu yüzden listenizin planladığınız dönem sayısıyla eşleştiğinden emin olun.