Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Saksı Toprak Hacmi Hesaplama aracı, konik bir saksıyı doldurmak için ne kadar saksı toprağı gerektiğini tahmin eder. Çoğu saksı üstte alttan daha geniştir; bu yüzden toprağın oturduğu boşluk basit bir silindir değil, kesik koni (konik frustum) biçimindedir. Üst çapı, alt çapı ve toprak sütununun yüksekliğini girdiğinizde, tam toprak hacmini hem santimetreküp (cm³, mililitreye eşittir) hem de litre cinsinden öğrenirsiniz. Bu tamamen geometriye dayalı bir hesaptır; dolayısıyla her yerde geçerlidir ve ülkeye özgü herhangi bir kural söz konusu değildir.
Nasıl kullanılır?
Bir cetvel ya da mezura ile üç ölçüyü santimetre cinsinden alın: toprağın üst yüzeyindeki dairenin çapı, alttaki dairenin çapı ve toprağın tabandan yüzeye kadar olan dikey yüksekliği. Her değeri girin ve sonucu okuyun. Saksınızın genişliği baştan sona aynıysa, her iki çap alanına da aynı değeri yazmanız yeterlidir; bu durumda araç saksıyı bir silindir gibi hesaplar.
Formülün açıklaması
Kesik koninin hacmi $$V = \frac{\pi \times h}{3} \times \left(R_{\text{üst}}^{2} + R_{\text{üst}} \times R_{\text{alt}} + R_{\text{alt}}^{2}\right)$$ şeklindedir; burada \(R_{\text{üst}}\) ve \(R_{\text{alt}}\) yarıçapları (her çapın yarısını), \(h\) ise yüksekliği gösterir. Çapları ölçmek daha kolay olduğundan, eşdeğer çap biçimi şöyledir: $$V = \frac{\pi \times h}{12} \times \left(D_{\text{üst}}^{2} + D_{\text{üst}} \times D_{\text{alt}} + D_{\text{alt}}^{2}\right)$$ Üst ve alt çaplar eşit olduğunda formül silindir hacmine, yani \(\pi R^{2} h\)'ye iner; alt çap sıfır olduğunda ise tam koni formülüne dönüşür.
Çözümlü örnek
Diyelim ki üst çap 12 cm, alt çap 10 cm ve toprak yüksekliği 8 cm olsun. Yarıçaplar 6 cm ve 5 cm'dir. Buna göre \(R_{\text{üst}}^{2} + R_{\text{üst}} \times R_{\text{alt}} + R_{\text{alt}}^{2} = 36 + 30 + 25 = 91\) olur. Dolayısıyla $$V = \frac{\pi \times 8}{3} \times 91 \approx 8{,}3776 \times 91 \approx 762{,}36 \text{ cm}^{3}$$ bulunur; bu da yaklaşık 762 mL veya 0,762 litre toprağa karşılık gelir.
Sıkça sorulan sorular
cm³ ile mililitre aynı şey mi? Evet. Bir santimetreküp tam olarak bir mililitreye eşittir; yani 762 cm³, 762 mL'dir.
Saksım için kaç litre toprak gerekir? cm³ cinsinden çıkan sonucu 1000'e bölün. Hesaplayıcı litre değerini sizin için zaten gösterir; bu da torbalı saksı topraklarının hacmiyle eşleştirmek için oldukça pratiktir.
Saksı kenarının altında boşluk bırakmalı mıyım? Evet — yüksekliği saksının üst kenarına kadar değil, yalnızca toprak yüzeyinin olmasını istediğiniz yere kadar ölçün. Böylece sulama için gereken boşluğu da hesaba katmış olursunuz.
