Hisse Bağışı (Gift of Equity) Nedir?
Hisse bağışı, bir ev sahibinin gayrimenkulünü ekspertizle belirlenen piyasa değerinin altında bir fiyatla bir aile bireyine (ya da yakınına) satması durumunda ortaya çıkar. Ekspertiz değeri ile indirimli satış fiyatı arasındaki fark, alıcıya anında bir öz sermaye olarak "bağışlanır". Bu uygulama özellikle ABD'de yaygındır: oradaki kredi kuruluşları (lenders) bu bağışlanan hisseyi alıcının peşinatına saymakta, hatta peşinatın tamamını karşılatmakta sıkça izin verir. Bu nedenle yakınların ev almasına yardımcı olmanın popüler bir yöntemidir. Türkiye'de gayrimenkul devirleri ve tapu işlemleri farklı kurallara tabidir; bu araç esas olarak ABD piyasası için tasarlanmıştır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Evin ekspertiz değerini, üzerinde anlaşılan satış fiyatını ve alıcının ödeyeceği ek nakit peşinatı girin. Araç anında hisse bağışını, alıcının ihtiyaç duyacağı konut kredisi tutarını ve bağışın ekspertiz değerine oranını yüzde olarak gösterir.
Formülün Açıklaması
Hesap oldukça basittir: $$\text{Hisse Bağışı} = \text{Ekspertiz Değeri} - \text{Satış Fiyatı}$$ Alıcının kredisi ise $$\text{Kredi Tutarı} = \text{Satış Fiyatı} - \text{Peşinat}$$ şeklinde bulunur. Bağış yüzdesi, bağış tutarının ekspertiz değerine bölünmesiyle hesaplanır; bu da bağışın kredi kuruluşunun asgari peşinat şartını karşılayıp karşılamadığını doğrulamaya yardımcı olur.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir ev 300.000 $ değerinde ekspertiz aldı, ancak bir ebeveyn evi çocuğuna ek nakit peşinat olmadan 260.000 $'a sattı. Bu durumda hisse bağışı $$300{.}000\ \$ - 260{.}000\ \$ = \mathbf{40{.}000\ \$}$$ olur. Alıcının kredi tutarı $$260{.}000\ \$ - 0\ \$ = \mathbf{260{.}000\ \$}$$'dır ve bağış, ekspertiz değerinin \(\%13{,}33\)'üne karşılık gelir; bu da çoğu zaman geleneksel bir kredinin peşinat şartını karşılamaya yeterlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hisse bağışı vergiye tabi midir? ABD'de bağış, yıllık istisna tutarını aşarsa federal bağış vergisi (gift tax) beyanına konu olabilir; ancak ömür boyu muafiyet sayesinde nadiren vergi ödenir. Mutlaka bir vergi uzmanına danışın. Türkiye'de bağış ve devir işlemleri ise farklı vergi kurallarına tabidir.
Bağış peşinatın tamamını karşılayabilir mi? Evet; birçok kredi kuruluşu bağışlanan hissenin nakit peşinatın tamamen yerine geçmesine izin verir, ancak bazı kredi programları asgari sınırlar belirleyebilir. Kredi kuruluşunuza danışın.
Ekspertiz gerekli mi? Evet. Hisse bağışı profesyonel bir ekspertize dayanır; bu nedenle bağışlanan tutarı belgelemek için resmi bir değerleme şarttır.
