Bu araç, kullandığımız Batı takvimindeki herhangi bir günü antik Maya uygarlığının zamanı ölçmek için kullandığı takvim sistemlerine çevirir. Bir tarih girin; karşılığında Tzolkin, Haab ve Uzun Sayım (Long Count) değerlerini, ayrıca Jülyen Gün Sayısı'nı elde edersiniz. Hesaplamalar, Maya tarihlerini Gregoryen tarihlere bağlayan standart GMT korelasyon sabitine dayanır.
Maya takvimi nedir?
Mezoamerika'da gelişen Maya uygarlığı, zamanı tek bir takvimle değil, birbiriyle iç içe çalışan birkaç sistemle takip ediyordu. En bilinenleri 260 günlük kutsal döngü olan Tzolkin, 365 günlük güneş yılı olan Haab ve uzun zaman dilimlerini kaydeden Uzun Sayım'dır. Bu sistemler birlikte hem günlük dini ritüelleri hem de yüzyıllara yayılan tarihsel olayları işaretlemeye olanak tanırdı.
Tzolkin: 260 günlük döngü
Tzolkin, 1'den 13'e kadar giden bir sayıyla 20 adlandırılmış günün birleşiminden oluşur. Bu iki çark dönerek toplam 260 farklı gün adı üretir. Tzolkin özellikle törenler, kehanet ve isim verme gibi dini ve ruhani konularda kullanılırdı.
Haab: 365 günlük güneş yılı
Haab, her biri 20 günden oluşan 18 aydan ve "Wayeb" adı verilen 5 günlük ek bir kısa dönemden oluşur; toplamı 365 gündür. Bu yapı, modern güneş yılına yakındır ancak artık gün düzeltmesi içermez.
Uzun Sayım (Long Count)
Uzun Sayım, tek tek günleri sabit bir başlangıç noktasından itibaren sayar ve uzun tarihsel zaman dilimlerini kaydetmeye uygundur. Beş düzeyden oluşur: baktun . katun . tun . uinal . kin. Burada bir kin bir gün, bir uinal 20 gün, bir tun 360 gün, bir katun 20 tun ve bir baktun 20 katundur. Maya dünyasının başlangıç noktası geleneksel olarak MÖ 11 Ağustos 3114 (proleptik Gregoryen) tarihine denk gelir.
GMT korelasyon sabiti
Maya tarihlerini bizim takvimimize bağlamak için bir "korelasyon sabiti" gerekir. En yaygın kabul gören değer GMT korelasyonudur (584283); bu, Goodman–Martínez–Thompson araştırmacılarının adından gelir. Lounsbury'nin önerdiği 584285 gibi az farklı alternatifler de vardır. Bu hesaplayıcı her ikisini de sunar, böylece sonuçları karşılaştırabilirsiniz.
Gregoryen ve Jülyen takvimleri
Batı tarihini girerken proleptik Gregoryen veya proleptik Jülyen takvimi arasında seçim yapabilirsiniz. "Proleptik" terimi, takvimin resmî olarak yürürlüğe girmesinden önceki tarihlere de geriye doğru uygulandığını ifade eder. Çok eski tarihlerle çalışırken bu ayrım önemlidir, çünkü iki takvim arasında giderek büyüyen bir gün farkı oluşur.
Nasıl kullanılır?
Önce Batı takvim türünü ve çağı (MS veya MÖ) seçin, ardından yıl, ay ve günü girin. Korelasyon yöntemini belirledikten sonra araç, ilgili Tzolkin, Haab ve Uzun Sayım değerlerini, Maya başlangıcından bu yana geçen gün sayısını ve Jülyen Gün Sayısı'nı gösterir.
