Uykusuzluk Şiddeti İndeksi nedir?
Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (ISI), uykusuzluğun niteliğini, şiddetini ve günlük yaşama etkisini ölçen, yaygın olarak kullanılan 7 maddelik bir öz bildirim anketidir. Her madde 0–4 arası bir ölçekte puanlanır ve toplam skor 0 ile 28 arasında değişir. Hem bilimsel araştırmalarda hem de klinik pratikte uykusuzluğu taramak ve zaman içinde tedavi sürecini izlemek için kullanılır. Bu araç yalnızca eğitim amaçlı bir tarama yardımcısıdır ve yetkin bir sağlık uzmanı tarafından yapılacak değerlendirmenin yerini tutmaz.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Yedi sorunun her birini, son iki haftadaki durumunuzu göz önünde bulundurarak yanıtlayın. İlk üç madde; uykuya dalmakta güçlük, uykuyu sürdürmekte güçlük ve çok erken uyanma sorunlarının şiddetini değerlendirir. Geri kalan maddeler ise uykunuzdan memnuniyetinizi, sorunun ne kadar belirgin olduğunu, ne ölçüde endişe duyduğunuzu ve uyku sorununun günlük yaşamınızı ne kadar etkilediğini ölçer. Durumunuza en uygun seçeneği işaretleyin, ardından toplam skorunuzu ve yorumunu görmek için gönderin.
Formülün açıklaması
ISI toplamı, yedi maddenin puanlarının basitçe aritmetik toplamıdır: $$\text{ISI} = \text{Q1} + \text{Q2} + \text{Q3} + \text{Q4} + \text{Q5} + \text{Q6} + \text{Q7}$$ Her madde 0 ile 4 arasında değer aldığından, mümkün olan en düşük toplam 0, en yüksek toplam ise 28'dir. Standart eşik değerleri şöyledir: 0–7 = klinik olarak anlamlı uykusuzluk yok; 8–14 = eşik altı uykusuzluk; 15–21 = orta düzey klinik uykusuzluk; 22–28 = ağır klinik uykusuzluk.
Örnek hesaplama
Bir kişinin yanıtlarının 3, 2, 2, 3, 2, 3, 3 olduğunu varsayalım. Toplam: $$3 + 2 + 2 + 3 + 2 + 3 + 3 = 18$$ 18 puanlık bir skor 15–21 aralığına denk gelir ve orta düzeyde klinik uykusuzluğa işaret eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek bir skor tanı koyar mı? Hayır. ISI bir tarama aracıdır; uykusuzluk bozukluğunu yalnızca bir hekim teşhis edebilir.
Hangi zaman aralığını dikkate almalıyım? Standart ISI, son iki haftaya ilişkin soru sorar.
Skordaki ne kadarlık bir değişim anlamlıdır? Araştırmalar genellikle yaklaşık 6 puan veya daha fazla bir azalmayı, klinik açıdan anlamlı bir iyileşmenin göstergesi olarak kabul eder.
