Chỉ số mức độ mất ngủ ISI là gì?
Chỉ số mức độ mất ngủ (Insomnia Severity Index – ISI) là bộ câu hỏi tự đánh giá gồm 7 mục được sử dụng phổ biến trên thế giới nhằm đo lường tính chất, mức độ nghiêm trọng và ảnh hưởng của tình trạng mất ngủ. Mỗi mục được cho điểm theo thang 0–4, tạo ra tổng điểm dao động từ 0 đến 28. Thang điểm này được dùng trong nghiên cứu và thực hành lâm sàng để sàng lọc mất ngủ cũng như theo dõi tiến triển điều trị theo thời gian. Công cụ này chỉ mang tính sàng lọc và tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và đánh giá của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế có chuyên môn.
Cách sử dụng công cụ
Hãy trả lời cả bảy câu hỏi dựa trên tình trạng giấc ngủ của bạn trong hai tuần gần nhất. Ba mục đầu tiên đánh giá mức độ khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ và thức dậy quá sớm. Các mục còn lại đánh giá mức độ hài lòng với giấc ngủ, mức độ người khác có thể nhận thấy vấn đề của bạn, mức độ lo lắng và mức độ mà khó ngủ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Chọn phương án phù hợp nhất với bạn, sau đó nhấn xác nhận để xem tổng điểm cùng phần diễn giải.
Công thức tính
Tổng điểm ISI đơn giản là tổng cộng số học của cả bảy mục:
$$\text{ISI} = \text{Q1} + \text{Q2} + \text{Q3} + \text{Q4} + \text{Q5} + \text{Q6} + \text{Q7}$$
Vì mỗi mục có giá trị từ 0 đến 4, nên điểm thấp nhất là 0 và cao nhất là 28. Các mốc phân loại chuẩn gồm: 0–7 = không có mất ngủ đáng kể về mặt lâm sàng; 8–14 = mất ngủ dưới ngưỡng; 15–21 = mất ngủ lâm sàng mức trung bình; 22–28 = mất ngủ lâm sàng mức nặng.
Ví dụ minh họa
Giả sử một người trả lời lần lượt: 3, 2, 2, 3, 2, 3, 3. Tổng điểm sẽ là $$3 + 2 + 2 + 3 + 2 + 3 + 3 = 18.$$ Điểm số 18 rơi vào khoảng 15–21, cho thấy tình trạng mất ngủ lâm sàng ở mức trung bình.
Câu hỏi thường gặp
Điểm cao có phải là một chẩn đoán không? Không. ISI chỉ là công cụ sàng lọc; chỉ có bác sĩ mới có thể chẩn đoán rối loạn mất ngủ.
Tôi nên xét trong khoảng thời gian nào? Thang ISI chuẩn hỏi về tình trạng trong hai tuần gần nhất.
Mức thay đổi điểm số bao nhiêu thì có ý nghĩa? Các nghiên cứu thường xem mức giảm khoảng 6 điểm trở lên là cải thiện có ý nghĩa lâm sàng.
