Çözünürlükten Ksp Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, az çözünen iyonik bir tuzun molar çözünürlüğünden (s) yola çıkarak çözünürlük çarpımı sabitini (Ksp) bulur. Çözündüğünde her formül birimi başına n katyon ve m anyon veren, AnBm genel biçimindeki tüm tuzlar için çalışır. Evrensel bir kimya aracıdır ve her yerde geçerlidir.
Nasıl Kullanılır?
Molar çözünürlük değerini s, mol/L cinsinden girin (örneğin 1,3×10⁻⁴ değerini 1.3e-4 olarak yazabilirsiniz). Ardından AnBm formülündeki katyon alt indisi n ile anyon alt indisi m değerlerini girin. Araç, Ksp değerini ve katyon ile anyon terimlerini ayrı ayrı verir.
Formülün Açıklaması
AnBm çözündüğünde: \(\text{A}_n\text{B}_m \rightarrow n\,\text{A}^{m+} + m\,\text{B}^{n-}\). Molar çözünürlük s ise, \([\text{A}] = n \cdot s\) ve \([\text{B}] = m \cdot s\) olur. Çözünürlük çarpımı, her iyon derişiminin kendi stokiyometrik katsayısı kuvvetine yükseltilmiş halinin çarpımıdır:
$$K_{sp} = \left(n \cdot s\right)^{n} \cdot \left(m \cdot s\right)^{m}$$
Çözümlü Örnek
CaF₂ için (1:2 tipi bir tuz, n=1, m=2) ve \(s = 1{,}3 \times 10^{-4}\) mol/L olduğunda: katyon terimi \(= (1 \cdot s)^1 = 1{,}3 \times 10^{-4}\), anyon terimi \(= (2 \cdot s)^2 = (2{,}6 \times 10^{-4})^2 = 6{,}76 \times 10^{-8}\) olur. Buradan $$K_{sp} = 1{,}3 \times 10^{-4} \times 6{,}76 \times 10^{-8} \approx 8{,}79 \times 10^{-12}$$ elde edilir ve bu değer ders kitaplarındaki sonuçla örtüşür.
Sıkça Sorulan Sorular
Ksp'nin birimi nedir? Derişimler mol/L cinsinden olsa da, Ksp geleneksel olarak boyutsuz kabul edilir.
AgCl için n ve m kaçtır? AgCl 1:1 tipi bir tuzdur; dolayısıyla \(n = 1\) ve \(m = 1\) olup \(K_{sp} = s^2\) olur.
Peki ya Ag₂CO₃? Bu, 2:1 tipi bir tuzdur (n = 2, m = 1): \(K_{sp} = (2s)^2(s) = 4s^3\).