Công cụ tính Ksp từ độ tan là gì?
Công cụ này giúp bạn xác định tích số tan (Ksp) của một muối ion ít tan dựa trên độ tan mol s của nó. Nó áp dụng cho mọi muối tổng quát dạng AnBm, khi tan ra sẽ phân li thành n cation và m anion trên mỗi đơn vị công thức. Đây là một công cụ hóa học mang tính phổ quát, dùng được ở bất cứ đâu.
Cách sử dụng
Nhập độ tan mol s theo đơn vị mol/L (ví dụ \(1{,}3 \times 10^{-4}\) được viết là 1.3e-4), sau đó nhập chỉ số dưới của cation n và chỉ số dưới của anion m từ công thức AnBm. Công cụ sẽ trả về giá trị Ksp cùng với từng số hạng của cation và anion.
Giải thích công thức
Khi AnBm tan ra: AnBm → n Am+ + m Bn−. Nếu độ tan mol là s thì [A] = n·s và [B] = m·s. Tích số tan chính là tích nồng độ các ion, mỗi nồng độ được nâng lên lũy thừa bằng hệ số tỉ lượng tương ứng:
$$K_{sp} = \left(\text{n} \cdot \text{s}\right)^{\text{n}} \cdot \left(\text{m} \cdot \text{s}\right)^{\text{m}}$$
Ví dụ minh họa
Với CaF₂ (muối tỉ lệ 1:2, n=1, m=2) có \(s = 1{,}3 \times 10^{-4}\) mol/L: số hạng cation = \((1 \cdot s)^1 = 1{,}3 \times 10^{-4}\), số hạng anion = \((2 \cdot s)^2 = (2{,}6 \times 10^{-4})^2 = 6{,}76 \times 10^{-8}\). Vậy $$K_{sp} = 1{,}3 \times 10^{-4} \times 6{,}76 \times 10^{-8} \approx 8{,}79 \times 10^{-12},$$ khớp với giá trị trong sách giáo khoa.
Câu hỏi thường gặp
Ksp có đơn vị gì? Theo quy ước, Ksp được coi là đại lượng không thứ nguyên, mặc dù nồng độ được tính theo mol/L.
n và m của AgCl là bao nhiêu? AgCl là muối tỉ lệ 1:1, nên n = 1 và m = 1, cho ta \(K_{sp} = s^2\).
Còn Ag₂CO₃ thì sao? Đây là muối tỉ lệ 2:1 (n = 2, m = 1): \(K_{sp} = (2s)^2(s) = 4s^3\).
