50/30/20 Bütçe Yöntemi Nedir?
50/30/20 kuralı, kişisel finansını yönetmenin basit ve popüler bir yoludur. Aylık eline geçen (net) geliri üç bölüme ayırır: %50 ihtiyaçlar, %30 istekler ve %20 birikim ile borç ödemesi. Sabit tutarlar yerine yüzdelerle çalıştığı için her gelir düzeyine ve her para birimine uyum sağlar; bu da onu bütçe kurmaya başlamak için evrensel bir başlangıç noktası yapar.
Bu Hesaplayıcıyı Nasıl Kullanırsınız?
Aylık net gelirinizi girin; yani vergiler ve kesintilerden sonra hesabınıza fiilen yatan tutarı. Hesaplayıcı her kategoriye ne kadar ayırmanız gerektiğini anında gösterir. Maaşınızı haftalık ya da yıllık alıyorsanız önce aylığa çevirin (haftalık tutarı yaklaşık \(4{,}33\) ile çarpın ya da yıllık net geliri \(12\)'ye bölün).
Formül Nasıl İşliyor?
Hesap oldukça basittir. Net gelir \(N\) olduğunda:
$$\begin{gathered} \text{İhtiyaçlar} = N \times 0{,}50 \\[0.6em] \text{İstekler} = N \times 0{,}30 \\[0.6em] \text{Birikim} = N \times 0{,}20 \end{gathered}$$Üç kategori her zaman net gelirinizin %100'ünü oluşturur.
İhtiyaçlar, vazgeçemeyeceğiniz zorunlu giderlerdir: kira veya konut kredisi, market alışverişi, faturalar, sigorta ve asgari kredi ödemeleri. İstekler yaşam tarzıyla ilgili tercihlerdir: dışarıda yemek, abonelikler, hobiler ve tatil. Birikim ise acil durum fonunuzu, emeklilik birikimlerinizi ve asgariden fazla borç ödemelerini kapsar.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki aylık net geliriniz 4.000 ₺.
$$\text{İhtiyaçlar} = 4.000 \times 0{,}50 = 2.000\ ₺$$$$\text{İstekler} = 4.000 \times 0{,}30 = 1.200\ ₺$$$$\text{Birikim} = 4.000 \times 0{,}20 = 800\ ₺$$Yani zorunlu harcamalarınızı 2.000 ₺'nin, keyfi harcamalarınızı 1.200 ₺'nin altında tutmayı hedefler ve her ay 800 ₺ kenara koyarsınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Brüt geliri mi yoksa net geliri mi kullanmalıyım? Net (vergi sonrası) geliri kullanın; çünkü gerçekte bütçeleyebileceğiniz para budur.
İhtiyaçlarım gelirimin %50'sinden fazlaysa ne olur? Yaşam maliyetinin yüksek olduğu yerlerde bu çok olağandır. Önce isteklerden kısmayı deneyin ya da 50/30/20'yi zaman içinde ulaşmayı hedeflediğiniz bir denge olarak görün.
%20'lik birikim borç öncesi mi sonrası mı? Birikim bölümü; asgarinin üzerindeki ek borç ödemelerini, birikim yapmayı ve yatırımı kapsar. Önceliği yüksek faizli borçlara verin.
