Çatı eğimi nedir?
Çatı eğimi, bir çatının ne kadar dik olduğunu ifade eder. Çoğunlukla dikey yükseklik ile yatay taban arasındaki oran olarak belirtilir; örneğin "6/12" eğimli bir çatı, her 12 birim yatay mesafede 6 birim yükselir. Bu hesaplama aracı; girdiğiniz yükseklik ve taban değerlerini çatının derece cinsinden açısına, buna karşılık gelen x/12 eğim oranına, eğim (hipotenüs) uzunluğuna ve yüzde eğime dönüştürür.
Nasıl kullanılır?
Yüksekliği (dikey ölçü) ve tabanı (yatay mesafe) tutarlı herhangi bir birimde girin; santimetre, metre, inç ya da fit fark etmez, yeter ki ikisi de aynı birimde olsun. Eğim açısı ve yüzde eğim birimden bağımsızdır; eğim uzunluğu ise girdiğiniz birimle aynı şekilde sonuç verir.
Formül açıklaması
Açı, temel trigonometriden gelir: açı = arctan(yükseklik ÷ taban).
$$\theta = \arctan\!\left(\frac{\text{Yükseklik}}{\text{Taban}}\right)$$Yükseklik ve taban bir dik üçgenin iki dik kenarını oluşturduğundan, eğim uzunluğu hipotenüstür: L = √(yükseklik² + taban²).
$$\text{Eğim} = \sqrt{\text{Yükseklik}^{2} + \text{Taban}^{2}}$$Bilindik x/12 eğim oranı ise basitçe (yükseklik ÷ taban) × 12, yüzde eğim de (yükseklik ÷ taban) × 100 şeklinde hesaplanır.
$$\text{Eğim oranı} = \frac{\text{Yükseklik}}{\text{Taban}} \times 12$$$$\text{Eğim \%} = \frac{\text{Yükseklik}}{\text{Taban}} \times 100\%$$
Örnek hesaplama
Yüksekliği 6, tabanı 12 olan bir çatı için: açı arctan(6/12) = arctan(0,5) ≈ 26,57° olur.
$$\theta = \arctan\!\left(\frac{6}{12}\right) = \arctan(0{,}5) \approx 26{,}57°$$Eğim uzunluğu √(6² + 12²) = √180 ≈ 13,416'dır.
$$\text{Eğim} = \sqrt{6^{2} + 12^{2}} = \sqrt{180} \approx 13{,}416$$Eğim oranı (6/12) × 12 = 6/12 ve yüzde eğim %50'dir.
$$\text{Eğim oranı} = \frac{6}{12} \times 12 = \frac{6}{12}$$Sıkça sorulan sorular
6/12 dik bir çatı mıdır? Yaygın ve orta düzeyde bir eğimdir (yaklaşık 26,6°). 9/12'nin üzerindeki eğimler dik kabul edilir.
Hangi birimi kullanmalıyım? Açı ve yüzde için her birim işe yarar; yeter ki yükseklik ve tabanı aynı birimde tutun. Eğim uzunluğu da aynı birimde sonuç verir.
Tekerlekli sandalye rampası için kullanabilir miyim? Evet; yüzde eğim çıktısı, rampa eğimlerinin belirtildiği standart ölçü biçimidir.