Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ giúp bạn tính khoảng cách tối đa từ đèn flash đến chủ thể để có được mức phơi sáng chuẩn. Nó dựa trên Guide Number (GN) của đèn flash, khẩu độ ống kính (chỉ số f) và độ nhạy sáng ISO của phim hoặc cảm biến. Bạn cũng có thể ghép tối đa ba đèn flash cùng đánh từ một vị trí và hướng (multi-strobe), giúp tăng công suất hiệu dụng. Đây là vật lý nhiếp ảnh phổ quát, không phụ thuộc vào quy định của bất kỳ quốc gia nào.
Các thuật ngữ quan trọng
Guide Number (GN) thể hiện công suất của đèn flash. Theo quy ước, GN được tính ở ISO 100 và đo bằng mét: \(\text{GN} = \text{chỉ số f} \times \text{khoảng cách}\) để phơi sáng chuẩn. Chỉ số f (f-number) là khẩu độ ống kính; giá trị càng nhỏ thì lượng sáng đi vào càng nhiều. ISO là độ nhạy sáng; tăng gấp đôi ISO tương đương thêm một stop ánh sáng. ISO 100 là mốc tham chiếu, tại đó khoảng cách 1 m cho mức phơi sáng chuẩn với một chỉ số f cho trước.
Cách sử dụng
Chọn số lượng đèn flash bạn sử dụng (1–3). Nhập Guide Number của từng đèn, khẩu độ bạn chọn và ISO trong danh sách thả xuống. Kết quả là khoảng cách (mét) mà đèn flash cho mức phơi sáng chuẩn. Chụp gần hơn khoảng cách này thì không sao (bạn có thể khép khẩu thêm); nhưng chụp xa hơn sẽ khiến chủ thể bị thiếu sáng.
Giải thích công thức
Quan hệ phơi sáng cơ bản là $$F = \frac{\text{GN}}{d} \cdot \sqrt{\frac{\text{ISO}}{100}}$$ Giải ra khoảng cách ta có $$d = \frac{\text{GN}}{F} \cdot \sqrt{\frac{\text{ISO}}{100}}$$ Thành phần căn bậc hai dùng để điều chỉnh Guide Number theo độ nhạy sáng: ISO 400 cho hệ số 2, ISO 1600 cho hệ số 4. Khi dùng nhiều đèn flash, Guide Number hiệu dụng bằng căn bậc hai của tổng bình phương: $$\text{GN}' = \sqrt{\text{GN1}^{2} + \text{GN2}^{2} + \dots}$$
Ví dụ minh họa
Hai đèn flash, GN1 = 32 và GN2 = 24, ở f/8 và ISO 100: $$\text{GN}' = \sqrt{32^{2} + 24^{2}} = \sqrt{1600} = 40$$ Khi đó $$d = \frac{40}{8} \times \sqrt{1} = 5{,}0 \text{ m}$$
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lại dùng căn bậc hai của tổng bình phương khi ghép nhiều đèn flash? Cường độ ánh sáng cộng tuyến tính, nhưng Guide Number lại tỉ lệ với căn bậc hai của cường độ, nên các GN phải cộng theo dạng bình phương.
Nếu GN của tôi được tính theo feet thì sao? Khi đó kết quả sẽ ra theo feet; công cụ này mặc định dùng đơn vị mét. Hãy đổi GN sang mét trước nếu cần.
ISO cao hơn có giúp tôi chụp xa hơn không? Có. Mỗi lần tăng gấp đôi ISO sẽ nhân khoảng cách khả dụng lên khoảng \(1{,}41\) lần (căn bậc hai của 2).
