Máy Tính ƯCLN

Máy Tính ƯCLN

#12 · Toán học và Thống kê AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

GCF=gcd⁡(Các số)\text{GCF} = \gcd\left(\text{Các số}\right)
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Ước chung lớn nhất
42
Phân tích ra thừa số nguyên tố
84 22 × 3 × 7
126 2 × 32 × 7
Thừa số nguyên tố chung 2 × 3 × 7 = 42

Báo lỗi nội dung trang này

Máy Tính ƯCLN Hoạt Động Như Thế Nào

Ước chung lớn nhất (ƯCLN) — trong tiếng Anh gọi là GCF (Greatest Common Factor) hoặc GCD (greatest common divisor) — là số nguyên lớn nhất chia hết cho tất cả các số trong một tập hợp. Công cụ này nhận vào danh sách số nguyên bạn nhập và trả về ngay thừa số chung lớn nhất mà tất cả các số đều có. Đây là trợ thủ đắc lực để rút gọn phân số, đơn giản tỉ lệ, phân tích thừa số trong các bài toán đại số, hay chia một số lượng thành các nhóm bằng nhau.

Cách Sử Dụng

Chỉ có một ô nhập duy nhất, có nhãn numbers (các số). Bạn nhập hai số nguyên trở lên, ngăn cách bằng dấu phẩy, ví dụ 24, 36, 60. Sau đó công cụ sẽ:

  • Tách văn bản tại mỗi dấu phẩy và loại bỏ khoảng trắng thừa.
  • Chỉ giữ lại các số nguyên hợp lệ — khớp với mẫu -?\d+, nghĩa là số âm được chấp nhận nhưng số thập phân, phân số và các ký tự lạ sẽ bị bỏ qua.
  • Tính ƯCLN của tất cả các số hợp lệ và hiển thị kết quả.

Vì các giá trị không phải số nguyên sẽ bị lọc bỏ, nên một danh sách gọn gàng ngăn cách bằng dấu phẩy sẽ cho kết quả chính xác nhất.

Công Thức Đằng Sau

Công cụ không thử từng ước số một cách máy móc. Thay vào đó, nó áp dụng thuật toán Euclid cho hai số mỗi lần và "gộp dần" cả danh sách lại. Công thức tổng quát là:

$$\text{GCF} = \gcd\left(\text{Numbers}\right)$$

Nói đơn giản, cách tính như sau:

  • Tính \(\gcd(a, b)\) bằng thuật toán Euclid cổ điển.
  • Sau đó tính \(\gcd(\text{kết quả vừa rồi}, c)\), rồi \(\gcd(\text{kết quả mới}, d)\), và cứ thế cho hết danh sách.

Cách này hiệu quả vì ƯCLN của nhiều số chính bằng ƯCLN của kết quả đang có và số tiếp theo — một phương pháp đã được chứng minh chặt chẽ và rất nhanh gọn.

Quảng cáo
Hai số được phân tích thành thừa số nguyên tố với các thừa số chung được tô sáng
ƯCLN là tích của các thừa số nguyên tố chung của tất cả các số.

Ví Dụ Cụ Thể

Giả sử bạn nhập 24, 36, 60:

  • \(\gcd(24, 36) = 12\)
  • \(\gcd(12, 60) = 12\)

Vậy công cụ trả về 12. Bạn có thể kiểm tra lại: \(24 \div 12 = 2\), \(36 \div 12 = 3\), và \(60 \div 12 = 5\), tất cả đều là số nguyên, và không có số nào lớn hơn 12 chia hết cho cả ba số này.

Biểu đồ Venn các thừa số nguyên tố của hai số với phần giao là ƯCLN
Các thừa số nguyên tố chung nằm ở phần giao nhau; tích của chúng là ƯCLN.

Cách Tìm Ước Chung Lớn Nhất (ƯCLN) bằng tay

Ước chung lớn nhất (ƯCLN) của một tập hợp các số nguyên là số nguyên dương lớn nhất chia hết cho mỗi số trong tập hợp mà không có dư. Ba phương pháp thủ công cho kết quả giống nhau; hãy chọn phương pháp phù hợp với kích thước của các số của bạn.

Phương pháp 1 — Phân tích thành các thừa số nguyên tố

  1. Viết mỗi số dưới dạng tích của các số nguyên tố. Ví dụ: \(24 = 2^3 \cdot 3\) và \(36 = 2^2 \cdot 3^2\).
  2. Chỉ giữ lại các số nguyên tố xuất hiện trong mọi phân tích. Ở đây cả hai đều chứa 2 và 3.
  3. Gán cho mỗi số nguyên tố chung số mũ thấp nhất trong các số: \(2^{\min(3,2)} = 2^2\) và \(3^{\min(1,2)} = 3^1\).
  4. Nhân các lũy thừa đó lại với nhau: $$\gcd(24,36) = 2^2 \cdot 3 = 4 \cdot 3 = \text{12}$$ vì vậy ƯCLN là 12.
  5. Nếu không có số nguyên tố nào được chia sẻ bởi tất cả các số, ƯCLN là 1.

Phương pháp 2 — Thuật toán Euclid (tốt nhất cho các số lớn)

Thuật toán Euclid tránh phân tích hoàn toàn. Nó dựa trên thực tế rằng \(\gcd(a,b) = \gcd(b,\; a \bmod b)\).

  1. Chia số lớn hơn cho số nhỏ hơn và giữ lại phần dư.
  2. Thay thế số lớn hơn bằng số nhỏ hơn và số nhỏ hơn bằng phần dư.
  3. Lặp lại cho đến khi phần dư là 0. Phần dư khác 0 cuối cùng là ƯCLN.

Đối với \(\gcd(1071, 462)\):

  1. \(1071 = 2 \times 462 + 147\)
  2. \(462 = 3 \times 147 + 21\)
  3. \(147 = 7 \times 21 + 0\)
  4. Đã đạt phần dư 0, nên phần dư khác 0 cuối cùng là 21, là ƯCLN.

Phương pháp 3 — Liệt kê các thừa số (chỉ các số nhỏ)

Viết mỗi thừa số của mỗi số, khoanh tròn những cái mà chúng chia sẻ, và lấy cái lớn nhất. Các thừa số của 18: 1, 2, 3, 6, 9, 18. Các thừa số của 30: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30. Các thừa số chung: 1, 2, 3, 6 → ƯCLN = 6. Điều này đáng tin cậy nhưng chậm khi các số vượt quá hai chữ số.

Ba hoặc nhiều số hơn — quy tắc gấp

ƯCLN là kết hợp, vì vậy bạn có thể giảm một danh sách dài hai số cùng lúc:

$$\gcd(a,b,c) = \gcd\bigl(\gcd(a,b),\, c\bigr)$$

Ví dụ, \(\gcd(30, 42, 70)\): trước tiên \(\gcd(30,42) = 6\), sau đó \(\gcd(6,70) = 2\). Thứ tự gấp không làm thay đổi kết quả. Vì mỗi lần gấp chỉ có thể làm giảm giá trị đang chạy, bạn có thể dừng sớm khi ƯCLN đang chạy đạt 1.

Dấu không quan trọng: tính chia hết không quan tâm đến dấu, vì vậy \(\gcd(-a,b) = \gcd(a,b)\) và ƯCLN luôn được báo cáo là một số dương.

Các Thuật ngữ Chính và Định nghĩa

Thuật ngữ Định nghĩa
Thừa số (ước số) Một số nguyên chia hết một số nguyên khác chính xác, không để lại dư. Ví dụ, 7 là một thừa số của 42 vì \(42 = 7 \times 6\).
Thừa số chung Một số là thừa số của mỗi số trong tập hợp. 1 là thừa số chung của bất kỳ tập hợp số nguyên nào.
Ước chung lớn nhất (ƯCLN) Số nguyên dương lớn nhất chia hết tất cả các số trong tập hợp. Còn được gọi là ước chung lớn nhất (GCD) hoặc, trong các sách giáo khoa Anh và Ấn Độ, thừa số chung lớn nhất (HCF) — ba cái tên này có nghĩa hoàn toàn giống nhau.
Số nguyên tố Một số nguyên lớn hơn 1 có các thừa số dương duy nhất là 1 và chính nó: 2, 3, 5, 7, 11, 13, … Lưu ý rằng 1 không phải là số nguyên tố.
Số hợp Một số nguyên lớn hơn 1 không phải là số nguyên tố, tức là nó có ít nhất một thừa số khác với 1 và chính nó.
Phân tích thành thừa số nguyên tố Viết một số dưới dạng tích của các số nguyên tố, ví dụ \(360 = 2^3 \cdot 3^2 \cdot 5\). Theo định lý cơ bản của số học, phân tích này là duy nhất ngoại trừ thứ tự của các thừa số.
Nguyên tố cùng nhau (tương đối nguyên tố) Hai hoặc nhiều số có ƯCLN là 1, chẳng hạn như 14 và 25. Chúng không chia sẻ bất kỳ thừa số nguyên tố nào, mặc dù không cái nào phải là số nguyên tố.
Bội chung nhỏ nhất (BCNN) Số nguyên dương nhỏ nhất mà mỗi số trong tập hợp chia hết, ví dụ \(\operatorname{lcm}(4,6) = 12\).
Dạng tối giản Một phân số ở dạng tối giản khi ƯCLN của tử số và mẫu số của nó là 1.

Hai đẳng thức đáng ghi nhớ

Đối với bất kỳ hai số nguyên khác 0 \(a\) và \(b\), tích của ƯCLN và BCNN bằng giá trị tuyệt đối của tích:

$$\gcd(a,b) \times \operatorname{lcm}(a,b) = |a \times b|$$

Vì vậy, khi bạn biết ƯCLN, bạn sẽ nhận được BCNN miễn phí: với \(a = 24\), \(b = 36\) và \(\gcd = 12\), chúng ta nhận được \(\operatorname{lcm} = (24 \times 36) / 12 = 864 / 12 = 72\). Cẩn thận: đẳng thức này chỉ áp dụng cho hai số — nó không mở rộng không thay đổi thành ba hoặc nhiều hơn.

Đẳng thức thứ hai xử lý số 0: mỗi số nguyên chia hết 0, vì vậy

$$\gcd(a, 0) = |a|, \qquad \gcd(0,0) = 0$$

Đây là lý do tại sao thêm 0 vào danh sách của bạn không bao giờ thay đổi câu trả lời, và tại sao \(\gcd(0,0)\) được định nghĩa là 0 theo quy ước.

Quảng cáo

Thêm các Ví dụ có Lời Giải

Ví dụ 1 — Một cặp nguyên tố cùng nhau: gcd(14, 25)

Phân tích thành thừa số nguyên tố: \(14 = 2 \cdot 7\) và \(25 = 5^2\). Hai danh sách không chia sẻ bất kỳ số nguyên tố nào, vì vậy thừa số chung duy nhất là 1.

Kiểm tra bằng thuật toán Euclid:

  1. \(25 = 1 \times 14 + 11\)
  2. \(14 = 1 \times 11 + 3\)
  3. \(11 = 3 \times 3 + 2\)
  4. \(3 = 1 \times 2 + 1\)
  5. \(2 = 2 \times 1 + 0\)

Phần dư khác 0 cuối cùng là 1, vì vậy \(\gcd(14,25) = 1\) và các số là nguyên tố cùng nhau. Do đó, một phân số như \(\tfrac{14}{25}\) đã ở dạng tối giản.

Ví dụ 2 — Đơn giản hóa phân số 84/126

  1. Phân tích cả hai phần: \(84 = 2^2 \cdot 3 \cdot 7\), \(126 = 2 \cdot 3^2 \cdot 7\).
  2. Các số nguyên tố chung với số mũ thấp nhất: \(2^1 \cdot 3^1 \cdot 7^1\).
  3. Nhân: \(2 \cdot 3 \cdot 7 = 42\), vì vậy ƯCLN là 42.
  4. Chia tử số và mẫu số cho 42: $$\frac{84}{126} = \frac{84 \div 42}{126 \div 42} = \frac{2}{3}$$

Vì \(\gcd(2,3) = 1\), kết quả được rút gọn hoàn toàn. Chia cho bất cứ thứ gì nhỏ hơn ƯCLN — ví dụ 6, cho \(\tfrac{14}{21}\) — để lại công việc vẫn phải làm.

Ví dụ 3 — Một tập hợp hỗn hợp với một số âm: gcd(−18, 45, 9)

Dấu bị bỏ đi trước tiên, vì tính chia hết không phụ thuộc vào dấu: nhiệm vụ trở thành \(\gcd(18, 45, 9)\). Bây giờ gấp từ trái sang phải.

  1. \(\gcd(18,45)\): \(45 = 2 \times 18 + 9\), sau đó \(18 = 2 \times 9 + 0\) → ƯCLN là 9.
  2. Gấp vào số thứ ba: \(\gcd(9, 9) = 9\).

Vì vậy \(\gcd(-18, 45, 9) = \) 9. Câu trả lời là dương ngay cả khi một đầu vào là âm, và ở đây ƯCLN bằng một trong các đầu vào — điều này luôn xảy ra khi một số chia hết tất cả các số khác.

Ví dụ 4 — Bốn số: gcd(48, 72, 120, 180)

Theo phân tích thành thừa số nguyên tố. Phân tích từng cái:

Số Phân tích thành thừa số nguyên tố Lũy thừa của 2 Lũy thừa của 3 Lũy thừa của 5
48 \(2^4 \cdot 3\) \(2^4\) \(3^1\) —
72 \(2^3 \cdot 3^2\) \(2^3\) \(3^2\) —
120 \(2^3 \cdot 3 \cdot 5\) \(2^3\) \(3^1\) \(5^1\)
180 \(2^2 \cdot 3^2 \cdot 5\) \(2^2\) \(3^2\) \(5^1\)

Số nguyên tố 5 bị thiếu từ 48 và 72, vì vậy nó bị loại. Các số nguyên tố chung với số mũ thấp nhất cho

$$\gcd(48,72,120,180) = 2^2 \cdot 3 = 4 \cdot 3 = 12$$

Theo phương pháp gấp Euclid. Sử dụng \(\gcd(a,b,c,d) = \gcd(\gcd(\gcd(a,b),c),d)\):

  1. \(\gcd(48,72)\): \(72 = 1 \times 48 + 24\); \(48 = 2 \times 24 + 0\) → 24.
  2. \(\gcd(24,120)\): \(120 = 5 \times 24 + 0\) → 24.
  3. \(\gcd(24,180)\): \(180 = 7 \times 24 + 12\); \(24 = 2 \times 12 + 0\) → 12.

Cả hai cách đều đồng ý: ƯCLN là 12. Kiểm tra câu trả lời bằng cách chia: 48/12 = 4, 72/12 = 6, 120/12 = 10, 180/12 = 15 — tất cả các số nguyên, và \(\gcd(4,6,10,15) = 1\), xác nhận rằng không có gì lớn hơn bị bỏ lỡ.

Quy ước và trường hợp biên

Mỗi trường hợp dưới đây đã được chạy thật trên công cụ này; cột kết quả là đúng giá trị công cụ trả về.

Trường hợpĐầu vàoKết quả
Có số âm (−12 và 18)-12, 18GCF = 6
Có số 0 (0 và 12)0, 12GCF = 12

Kiểm tra ngày 2026-11-08

Câu Hỏi Thường Gặp

Tôi có thể nhập chỉ một số được không? Được — ƯCLN của một số duy nhất chính là bản thân số đó, vì nó là thừa số lớn nhất của chính mình.

Còn số âm thì sao? Số âm được chấp nhận. ƯCLN luôn được trả về dưới dạng số dương, vì tính chia hết không phụ thuộc vào dấu (ví dụ: \(\gcd(-8, 12) = 4\)).

Tại sao số thập phân của tôi bị bỏ qua? Công cụ chỉ đọc các số nguyên. Mọi giá trị có dấu thập phân hoặc ký tự không phải số đều bị lọc bỏ trước khi tính, vì vậy hãy chỉ dùng số nguyên ngăn cách bằng dấu phẩy.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê