Khoảng cách lương theo giới là gì?
Khoảng cách lương theo giới đo lường sự chênh lệch giữa mức lương trung bình của nam và nữ, được tính bằng phần trăm so với lương của nam. Chỉ số dương cho thấy trung bình nữ giới kiếm được ít hơn nam giới. Đây là một thống kê ở cấp độ tổng thể và bản thân nó không chứng minh rằng những người làm cùng một công việc bị trả lương khác nhau — nó phản ánh sự phân bổ thu nhập chung trong một nhóm, một công ty hay một quốc gia.
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập mức lương trung bình của nam và mức lương trung bình của nữ — sử dụng cùng một kỳ tính và cùng một cơ sở cho cả hai (ví dụ: lương trung bình theo giờ, hoặc lương theo năm). Công cụ sẽ cho ra khoảng cách lương dưới dạng phần trăm, mức chênh lệch tuyệt đối, và phần trăm thu nhập của nữ so với nam.
Giải thích công thức
Khoảng cách được tính bằng (Lương trung bình nam − Lương trung bình nữ) ÷ Lương trung bình nam × 100. Việc chia phần chênh lệch cho con số cao hơn (của nam) sẽ chuyển đổi mức chênh lệch thô thành một tỷ lệ phần trăm có thể so sánh được. Bạn có thể tính khoảng cách theo giá trị trung bình (mean — dùng lương bình quân) hoặc khoảng cách theo trung vị (median — dùng giá trị ở giữa) tùy theo loại số liệu mà bạn nhập vào.
Ví dụ minh họa
Giả sử lương trung bình của nam là 60.000 và lương trung bình của nữ là 51.000. Khoảng cách là (60.000 − 51.000) ÷ 60.000 × 100 = 9.000 ÷ 60.000 × 100 = 15%. Nữ giới kiếm được 51.000 ÷ 60.000 × 100 = 85% so với lương của nam giới.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả âm có thể xảy ra không? Có. Nếu lương trung bình của nữ cao hơn của nam, tỷ lệ khoảng cách sẽ là số âm, cho thấy chênh lệch nghiêng về phía nữ giới.
Nên dùng giá trị trung bình hay trung vị? Cả hai đều hợp lệ. Giá trị trung bình (mean) dùng phép bình quân đơn giản và dễ bị ảnh hưởng bởi những người có thu nhập rất cao; trung vị (median) dùng giá trị nằm giữa và ít bị tác động bởi các giá trị ngoại lai. Bạn nhập loại số liệu nào tùy theo mục đích so sánh của mình.
Điều này có chứng minh phân biệt đối xử về lương không? Không. Khoảng cách lương chịu ảnh hưởng từ vị trí công việc, thâm niên, số giờ làm và cơ cấu ngành nghề, bên cạnh yếu tố trả lương cho công việc tương đương, vì vậy cần được diễn giải trong bối cảnh cụ thể.
