Chỉ số Sinh lời là gì?
Chỉ số Sinh lời (PI – Profitability Index), còn được gọi là tỷ số lợi nhuận trên vốn đầu tư, là một thước đo trong phân tích đầu tư vốn (capital budgeting) cho biết mỗi đồng vốn bỏ ra tạo ra bao nhiêu giá trị. PI được tính bằng cách lấy giá trị hiện tại (PV) của dòng tiền tương lai kỳ vọng từ dự án chia cho vốn đầu tư ban đầu cần thiết để khởi động dự án. Khi PI lớn hơn 1, dự án được kỳ vọng tạo ra giá trị nhiều hơn chi phí bỏ ra; ngược lại, PI nhỏ hơn 1 báo hiệu một dự án không sinh lời.
Cách sử dụng công cụ
Bạn chỉ cần nhập hai con số: giá trị hiện tại của toàn bộ dòng tiền tương lai (đã được chiết khấu về hiện tại theo tỷ suất sinh lời yêu cầu của bạn) và số vốn đầu tư ban đầu. Công cụ sẽ lập tức trả về chỉ số sinh lời, giá trị hiện tại ròng (NPV) tương ứng, cùng khuyến nghị chấp nhận hay từ chối dự án dựa trên ngưỡng \(\text{PI} = 1\).
Giải thích công thức
$$\text{PI} = \frac{\text{Giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai}}{\text{Vốn đầu tư ban đầu}}$$ Vì PI và NPV cùng dựa trên một dòng tiền đã chiết khấu nên chúng luôn thống nhất với nhau khi đánh giá một dự án riêng lẻ: \(\text{PI} > 1\) cũng đồng nghĩa với \(\text{NPV} > 0\). Ưu điểm của PI là chuẩn hóa giá trị tạo ra theo quy mô dự án, nhờ đó rất hữu ích để xếp hạng các dự án khi nguồn vốn bị giới hạn.
Ví dụ minh họa
Giả sử một dự án cần vốn đầu tư ban đầu là 100.000 USD và giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai là 120.000 USD. Khi đó $$\text{PI} = 120{.}000 \div 100{.}000 = 1{,}2$$ Mỗi đồng vốn bỏ ra mang về 1,20 USD tính theo giá trị hiện tại, và NPV bằng \(120{.}000 - 100{.}000 = 20{.}000\) USD. Vì \(\text{PI} > 1\) nên dự án này nên được chấp nhận.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ số sinh lời bao nhiêu là tốt? Mọi giá trị PI lớn hơn 1,0 đều cho thấy dự án tạo ra giá trị; con số càng cao càng tốt. PI đúng bằng 1,0 nghĩa là dự án hòa vốn xét theo giá trị hiện tại.
PI khác NPV ở điểm nào? NPV cho biết giá trị tăng thêm tính bằng số tiền tuyệt đối, còn PI cho biết giá trị tương đối trên mỗi đồng vốn đầu tư. PI phù hợp hơn để xếp hạng dự án khi nguồn vốn bị hạn chế.
Tôi có cần chiết khấu dòng tiền trước không? Có. Tử số phải là giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai, đã được chiết khấu theo tỷ suất sinh lời yêu cầu hoặc chi phí vốn của bạn, chứ không phải tổng dòng tiền thô chưa chiết khấu.
