ROCE là gì?
ROCE (Return on Capital Employed – tỷ suất sinh lời trên vốn sử dụng) là một chỉ số khả năng sinh lời, cho biết doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận hoạt động hiệu quả đến mức nào từ lượng vốn đã đầu tư. Chỉ số này so sánh lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) với tổng vốn sử dụng trong doanh nghiệp. ROCE càng cao nghĩa là công ty đang dùng vốn càng hiệu quả để tạo ra lợi nhuận. Vì vậy, đây là chỉ số được nhiều nhà đầu tư dài hạn ưa chuộng khi so sánh các doanh nghiệp thâm dụng vốn.
Cách sử dụng công cụ
Bạn nhập ba con số lấy từ báo cáo tài chính: EBIT (còn gọi là lợi nhuận hoạt động), tổng tài sản và nợ ngắn hạn. Công cụ sẽ lấy tổng tài sản trừ đi nợ ngắn hạn để ra vốn sử dụng, sau đó chia EBIT cho con số này và hiển thị kết quả dưới dạng phần trăm. Lưu ý mọi số liệu nhập vào phải cùng một loại tiền tệ và cùng một kỳ báo cáo.
Giải thích công thức
$$\text{ROCE} = \frac{\text{EBIT}}{\text{Tổng tài sản} - \text{Nợ ngắn hạn}} \times 100\%$$ EBIT đã loại bỏ ảnh hưởng của chi phí tài chính và thuế, nhờ đó bạn đo lường được hiệu quả hoạt động thuần túy. Vốn sử dụng (tổng tài sản trừ nợ ngắn hạn) thể hiện nguồn vốn dài hạn — bao gồm cả vốn chủ sở hữu lẫn nợ dài hạn — đang vận hành trong doanh nghiệp.
Ví dụ minh họa
Giả sử một công ty có EBIT là 150.000, tổng tài sản là 1.000.000 và nợ ngắn hạn là 400.000. Vốn sử dụng sẽ là \(1.000.000 - 400.000 = 600.000\). $$\text{ROCE} = \frac{150.000}{600.000} = 0{,}25 = 25\%$$ Điều này có nghĩa là cứ mỗi đồng vốn sử dụng, doanh nghiệp tạo ra 0,25 đồng lợi nhuận hoạt động.
Câu hỏi thường gặp
ROCE bao nhiêu là tốt? Theo nguyên tắc chung, ROCE trên 15% được xem là lành mạnh, nhưng con số này khác nhau rất nhiều giữa các ngành. Bạn nên so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành và với chi phí vốn của chính công ty.
ROCE khác ROE như thế nào? ROE chỉ đo lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, trong khi ROCE tính cả nợ dài hạn, nhờ đó cho cái nhìn đầy đủ hơn về cách toàn bộ nguồn vốn dài hạn được sử dụng.
Có nên dùng vốn sử dụng bình quân không? Để chính xác hơn, bạn có thể lấy bình quân vốn sử dụng đầu kỳ và cuối kỳ. Công cụ này sử dụng số liệu cuối kỳ mà bạn nhập vào.
