Máy tính giá trị thay thế làm gì
Giá trị thay thế của một tài sản là số tiền cần bỏ ra để mua một tài sản tương đương theo mức giá hiện tại. Công cụ này ước tính con số đó từ nguyên giá (chi phí mua ban đầu, theo giá lịch sử) của tài sản bằng cách điều chỉnh theo một chỉ số giá, nhờ đó một máy móc, tòa nhà, mặt hàng tồn kho hay thiết bị được mua từ nhiều năm trước có thể được quy đổi về chi phí thay thế hiện tại.
Giá trị thay thế được dùng rộng rãi để xác định mức bảo hiểm, trong kế toán theo giá hiện hành, khi đánh giá lại tài sản, và làm tử số trong hệ số Q của Tobin. Nó trả lời một câu hỏi đơn giản: nếu phải mua lại tài sản này ngay bây giờ thì sẽ tốn bao nhiêu?
Cách sử dụng
Nhập ba con số: nguyên giá bạn đã trả cho tài sản, chỉ số giá tại thời điểm mua, và chỉ số giá hiện tại. Hãy dùng cùng một chuỗi chỉ số đã công bố cho cả hai mốc thời gian (ví dụ, chỉ số giá sản xuất cho nhóm tài sản đó). Công cụ sẽ trả về giá trị thay thế ước tính, mức tăng bằng đô la so với nguyên giá, và tỷ lệ tăng phần trăm.
Giải thích công thức
Giá trị thay thế nhân nguyên giá với tỷ số giữa chỉ số giá hiện tại và chỉ số giá tại thời điểm mua:
$$RV = C_0 \times \dfrac{I_1}{I_0}$$trong đó RV là giá trị thay thế, C_0 là nguyên giá, I_0 là chỉ số giá khi mua tài sản, và I_1 là chỉ số giá hiện tại. Mức tăng bằng đô la và tỷ lệ tăng phần trăm được suy ra trực tiếp:
$$\Delta = RV - C_0 \qquad P = \left(\dfrac{I_1}{I_0} - 1\right) \times 100\%$$Ví dụ minh họa
Giả sử một công ty mua một chiếc máy với giá $50,000 khi chỉ số giá tương ứng là 120. Hiện chỉ số này đang ở mức 180. Giá trị thay thế là 50,000 x (180 / 120) = 50,000 x 1.5 = $75,000. Đó là mức tăng chi phí $25,000, tương ứng tăng 50% so với giá ban đầu. Để bảo hiểm chiếc máy theo đầy đủ giá trị thay thế, công ty nên mua bảo hiểm cho $75,000 thay vì $50,000 đã trả ban đầu.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng chỉ số giá nào? Hãy dùng một chỉ số đã công bố phản ánh nhóm tài sản đó trong suốt giai đoạn, chẳng hạn chỉ số giá sản xuất (PPI) cho thiết bị, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho hàng hóa nói chung, hoặc chỉ số chi phí xây dựng cho công trình. Áp dụng cùng một chuỗi chỉ số cho cả ngày mua lẫn hiện tại.
Giá trị thay thế khác gì so với giá trị sổ sách hay giá trị thị trường? Giá trị sổ sách là nguyên giá trừ khấu hao lũy kế; giá trị thị trường là mức mà một người mua sẵn lòng trả; còn giá trị thay thế là chi phí để có được một tài sản mới tương đương theo giá hiện tại.
Kết quả có bao gồm khấu hao không? Không. Công cụ ước tính chi phí gộp của một tài sản mới tương đương. Để có chi phí thay thế đã trừ khấu hao (còn gọi là giá trị tiền mặt thực tế), hãy lấy giá trị thay thế trừ đi khấu hao lũy kế của tài sản.
