Bu hesaplayıcı ne yapar
Bu hesaplayıcı, bir kapasitif gerilim bölücünün çıkış gerilimini bulur - bir AC besleme üzerine seri bağlanmış iki kondansatör, C1 ve C2, çıkış ise C2 (alttaki kondansatör) üzerinden ölçülür. Bir kondansatörün alternatif akıma gösterdiği direnç, yani reaktansı, kapasitesiyle ters orantılı olduğundan, kapasitif bir bölücü gerilimi dirençli bir bölücünün tersi yönde böler: C2 üzerindeki çıkış, C2 ile değil C1 ile birlikte artar.
Nasıl kullanılır
Giriş (besleme) gerilimi Vin değerini volt cinsinden, ardından iki kapasite değeri C1 ve C2'yi nanofarad cinsinden girin. C1 girişe bağlı kondansatör, C2 ise toprağa bağlı kondansatördür; çıkış bunların arasındaki düğümden alınır. Hesaplayıcı, C2 üzerindeki çıkış gerilimini, C1 üzerindeki gerilimi, bölücü oranını ve eşdeğer seri kapasiteyi döndürür. Oranda birimler sadeleştiği için, tutarlı olmak koşuluyla gerilim sonuçlarında herhangi bir kapasite birimi kullanılabilir.
Formülün açıklaması
Sinüzoidal bir sinyal için her kondansatörün reaktansı
$$X_{C1} = \frac{1}{2 \pi f C_1}, \quad X_{C2} = \frac{1}{2 \pi f C_2}$$İki kondansatör aynı akımı taşır, dolayısıyla gerilim tıpkı dirençli bir bölücüde olduğu gibi reaktansla orantılı olarak bölünür:
$$V_{out} = V_{in} \cdot \frac{ X_{C2} }{ X_{C1} + X_{C2} } = V_{in} \cdot \frac{ C_1 }{ C_1 + C_2 }$$Frekans terimi f sadeleşir, bu yüzden bölücü oranı yalnızca kapasite değerlerine bağlıdır. İki kondansatörün eşdeğer seri kapasitesi ise
$$C_{series} = \frac{ C_1 C_2 }{ C_1 + C_2 }$$Çözümlü örnek
Vin'in 12 V, C1'in 100 nF ve C2'nin 200 nF olduğunu varsayalım. Bölücü oranı C1 / (C1 + C2) = 100 / 300 = 0,3333 olur, dolayısıyla C2 üzerindeki çıkış 12 × 0,3333 = 4 V'tur. Kalan 8 V, C1 üzerinde görünür ve seri kapasite (100 × 200) / 300 = 66,67 nF'dır. Daha büyük olan kondansatörün, C2'nin, gerilimin daha küçük payını taşıdığına dikkat edin.
Sonucunuzu Yorumlama
- AC ve ideal kapasitörler: \(C_1/(C_1+C_2)\) oranı alternatif bir sinyal için geçerlidir ve ideal, yüksüz kapasitörleri varsayar. Her iki reaktans da \(1/f\) ile ölçeklendiğinden, ideal durumda oran frekansa bağlı değildir.
- DC engellenir: Kararlı durumda ideal bir kapasitör DC akımı geçirmez, bu nedenle formül bir DC bölünmesini tanımlamaz. Gerçek parçalarla DC dağılımı kapasitans değerleri tarafından değil, kaçak (yalıtım) dirençleri tarafından belirlenir.
- Yük ve kaçak etkiler: C2 üzerindeki bir yük direnci, bir ölçü aleti veya yükselticinin giriş empedansı ya da C2 ile paralel kaçak ve kablolama kapasitansı, çıkışı ideal değerden uzaklaştıracaktır. C2 ile paralel kapasitans etkin olarak C2'yi artırır ve Vout'u düşürür; dirençli bir yük oranı frekansa bağlı hale getirir.
- Gerilim payı ve dereceler: Daha küçük kapasitör daha büyük reaktansa sahiptir ve bu nedenle gerilimin daha büyük payını alır. C1 üzerindeki gerilim \(V_{in}\cdot\frac{C_2}{C_1+C_2}\)'dir. Her kapasitörün gerilim derecesi, toplam giriş gerilimine eşit bölünmüş değere değil, gerçekte taşıdığı gerilimle karşılaştırılmalıdır.
- Çıkışın birimleri: Vout, Vin ile aynı türdendir. Vin bir RMS değeriyse Vout RMS'dir; Vin bir tepe veya tepeden tepeye değerse Vout sırasıyla tepe veya tepeden tepeye olur.
- Tolerans: Gerçek kapasitörlerin toleransları vardır (örneğin ±5% veya ±10%) ve sıcaklık, polarizasyon gerilimi ve yaşlanma ile değerleri değişebilir; bu da gerçek oranı değiştirir.
Tanımlar ve Sözlük
- Kapasitif reaktans (XC)
- Bir kapasitörün alternatif akıma karşı gösterdiği direnç, ohm cinsinden: \(X_C = \frac{1}{2\pi f C}\), burada f hertz cinsinden frekans, C farad cinsinden kapasitanstır. Frekans veya kapasitans arttıkça azalır.
- Kapasitans
- Volt başına depolanabilen yük kapasitesi, farad (F) cinsinden ölçülür. Pratik değerler genellikle nanofarad (1 nF = 10-9 F), mikrofarad veya pikofarad olarak verilir.
- Bölme oranı
- Giriş geriliminin çıkışta görünen kesri, \(V_{out}/V_{in}\). Çıkışı C2 üzerinde olan kapasitif bölücü için \(C_1/(C_1+C_2)\)'dir.
- Seri eşdeğer kapasitans
- C1 ve C2'nin seri bağlanmasına eşit tek kapasitans: \(C_s = \frac{C_1 C_2}{C_1+C_2}\). Her zaman iki kapasitörün küçüğünden daha küçüktür.
- Vin
- Kapasitörlerin tüm seri çifti boyunca uygulanan AC gerilimi.
- Vout
- C2 üzerindeki gerilim, topraklamaya giden uç noktası; \(V_{out}=V_{in}\cdot\frac{C_1}{C_1+C_2}\) ile verilir.
- C1
- Giriş ile çıkış düğümü arasına bağlı kapasitör.
- C2
- Çıkış düğümü ile toprak arasına bağlı kapasitör.
- Dirençli bölücü (karşıtlık)
- Dirençlerden oluşturulan bir bölücü, \(V_{out}=V_{in}\cdot\frac{R_2}{R_1+R_2}\). Hem DC hem AC için çalışır ve güç harcar; oysa kapasitif bölücü yalnızca AC için çalışır, ideal olarak güç harcamaz ve çıkış tarafındaki kapasitör (C2) daha küçük olduğunda daha büyük bir çıkış verir, çünkü oran kapasitansların tersine bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Çıkış neden C2 ile değil C1 ile orantılıdır? Bir kondansatörün reaktansı kapasitesiyle ters orantılıdır, bu yüzden daha büyük kondansatör daha küçük reaktansa sahiptir ve üzerine daha az gerilim düşer. Bu nedenle C2 üzerindeki gerilim, diğer kondansatörün değeri olan C1 ile ölçeklenir.
Frekans çıkış gerilimini değiştirir mi? Hayır. Frekans terimi oranda sadeleşir, dolayısıyla ideal, yüksüz bir kapasitif bölücü her frekansta aynı C1 / (C1 + C2) oranını üretir.
Bir yük bağladığımda ne olur? Gerçek bir yük akım çeker ve çıkışı ideal değerin altına çeker. Bu hesaplayıcı yüksek empedanslı, açık devre bir çıkış varsayar; yüklü bir bölücü için yük empedansını C2 ile paralel olarak hesaba katmanız gerekir.