Gorlin Formülü Nedir?
Gorlin formülü, kalp kateterizasyonunda darlık (stenoz) gösteren bir kalp kapağının kesit alanını tahmin etmek için kullanılan hemodinamik bir denklemdir. 1951 yılında Richard ve Sarah Gorlin tarafından geliştirilen formül, kapaktan geçen kan akımı ile bu akımı yönlendiren basınç gradyanını kapak açıklığının alanıyla ilişkilendirir. En sık aort ve mitral kapaklarda, kapak darlığının şiddetini derecelendirmek amacıyla uygulanır.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Önce kapağı seçin (aort veya mitral); ardından kardiyak debiyi L/dk olarak, kalp hızını dakikadaki atım sayısı (bpm) olarak, sistolik ejeksiyon süresini (aort) ya da diyastolik dolum süresini (mitral) atım başına saniye olarak ve kapaktan ölçülen ortalama basınç gradyanını mmHg olarak girin. Araç önce kardiyak debiyi saniye başına kapak akım hızına dönüştürür, sonra Gorlin denklemini uygular.
Formülün Açıklaması
Kapak akımı \(Q\ (\text{mL/s}) = \text{KD} \times 1000 \div (\text{KH} \times \text{SEP})\). Kapak alanı \(A = Q \div (44{,}3 \times C \times \sqrt{\Delta P})\); burada 44,3, akım boşalma ve hız katsayılarından elde edilen Gorlin sabitidir; C ise aort kapağı için 1,0 ve mitral kapak için 0,85 değerini alır.
$$A = \frac{F}{44.3 \cdot C \cdot \sqrt{\text{Gradient}}}$$ $$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} F &= \frac{1000 \cdot \text{CO (L/min)}}{\text{HR} \cdot \text{SEP}} \\ C &= 1.0 \end{aligned} \right.$$
Örnek Hesaplama
Aort hastasında KD = 5 L/dk, KH = 70 bpm, sistolik ejeksiyon süresi = 0,33 s/atım ve ortalama gradyan = 40 mmHg olsun. Akım:
$$\text{Akım} = \frac{5000}{70 \times 0{,}33} = 216{,}45\ \text{mL/s}$$Alan:
$$A = \frac{216{,}45}{44{,}3 \times 1{,}0 \times \sqrt{40}} = \frac{216{,}45}{280{,}2} \approx 0{,}77\ \text{cm}^2$$olup, ciddi aort darlığını gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Normal aort kapak alanı nedir? Normal aort kapak alanı yaklaşık 3–4 cm²'dir; ciddi darlık genellikle 1,0 cm²'nin altındadır.
Mitral kapakta C neden farklıdır? Akım dinamiğindeki farkları düzeltmek için mitral kapakta 0,85 ampirik sabiti kullanılırken, aort kapağında 1,0 değeri kullanılır.
Bu araç klinik değerlendirmenin yerini tutar mı? Hayır. Gorlin formülü, doğru hemodinamik ölçümlere dayanan bir tahmindir ve bir hekim tarafından diğer verilerle birlikte yorumlanmalıdır.
