Üçgenin iç teğet çemberi nedir?
İç teğet çember, bir üçgenin içine sığan ve üç kenarına da temas eden en büyük çemberdir. Merkezi, üçgenin açıortaylarının kesiştiği nokta olan iç merkezdir; yarıçapına ise iç yarıçap denir ve \(r\) ile gösterilir. Bu hesaplama aracı, üç kenar uzunluğu \(a\), \(b\) ve \(c\) değerlerinden iç yarıçapı ve iç teğet çemberle ilgili tüm ölçüleri doğrudan bulur.
Nasıl kullanılır?
Üçgeninizin üç kenar uzunluğunu, hepsi aynı birimde olacak şekilde girin. Hesaplayıcı önce üçgenin geçerli olup olmadığını kontrol eder; ardından iç yarıçap \(r\) ile birlikte üçgenin alanını, yarı çevresini ve iç teğet çemberin alanı ile çevresini verir. Girdiğiniz üç kenarın gerçekten bir üçgen oluşturduğundan emin olun: her kenar, diğer iki kenarın toplamından kısa olmalıdır.
Formülün açıklaması
İç yarıçap, şık bir eşitlikten gelir: bir üçgenin alanı, iç yarıçap ile yarı çevresinin çarpımına eşittir; dolayısıyla \(r = \text{Alan} / s\) olur. Yarı çevre \(s = (a + b + c) / 2\) ile bulunur. Alan ise yalnızca kenar uzunluklarını gerektiren Heron formülüyle hesaplanır:
$$\text{Alan} = \sqrt{s\,(s - a)(s - b)(s - c)}$$Bu formülde herhangi bir açıya ya da yüksekliğe ihtiyaç yoktur.
Çözümlü örnek
3-4-5 dik üçgenini ele alalım. Yarı çevre \(s = (3 + 4 + 5) / 2 = 6\) olur. Heron formülü
$$\text{Alan} = \sqrt{6 \cdot 3 \cdot 2 \cdot 1} = \sqrt{36} = 6$$sonucunu verir. Buna göre iç yarıçap \(r = 6 / 6 = 1\) olur. İç teğet çemberin alanı \(\pi \cdot 1^2 \approx 3{,}1416\) ve çevresi \(2\pi \cdot 1 \approx 6{,}2832\)'dir.
Sıkça sorulan sorular
Sonuç hangi birimle ifade edilir? Kenarları hangi birimde girdiyseniz: iç yarıçap aynı uzunluk birimini paylaşır, alan ise birimin karesini kullanır.
Neden sıfır veya hiç sonuç alamıyorum? Girdiğiniz kenarlar üçgen eşitsizliğini sağlamıyordur; bu durumda geçerli bir üçgen (ve dolayısıyla iç teğet çember) oluşmaz.
Bunun çevrel çemberden farkı nedir? İç teğet çember üçgenin içinde yer alır ve kenarlara temas eder; çevrel çember ise üç köşeden de geçer ve \(R = abc / (4 \cdot \text{Alan})\) formülüyle hesaplanır.