İzentropik Akış Hesaplayıcı nedir?
Bu araç, izentropik (tersinir ve adyabatik) akış altındaki sıkıştırılabilir bir gaz için durdurma (toplam) özelliklerinin statik özelliklere oranını hesaplar. Yerel Mach sayısı M ile gazın özgül ısı oranı γ girildiğinde; sıcaklık oranı T₀/T, basınç oranı P₀/P ve yoğunluk oranı ρ₀/ρ değerlerini, bunların tersleriyle birlikte verir. Bu bağıntılar aerodinamik, lüle (nozül) ve difüzör tasarımı ile gaz dinamiğinin temel taşlarıdır.
Nasıl kullanılır?
Mach sayısını (akış hızının yerel ses hızına oranı) ve gazın özgül ısı oranını girin. Ilımlı sıcaklıklarda hava ve iki atomlu gazlar için γ = 1,4, tek atomlu gazlar (helyum, argon) için γ ≈ 1,667 ve yanma ürünleri için γ ≈ 1,3 değerlerini kullanın. Tüm özellik oranlarını görmek için hesapla düğmesine basın.
Formülün açıklaması
Adyabatik akış için enerji denklemi $$\frac{T_0}{T} = 1 + \frac{\gamma - 1}{2}\,M^{2}$$ sonucunu verir. Akış aynı zamanda izentropik olduğundan, basınç ve yoğunluk politropik bağıntıları izler: $$\frac{P_0}{P} = \left(\frac{T_0}{T}\right)^{\frac{\gamma}{\gamma - 1}}$$ ve $$\frac{\rho_0}{\rho} = \left(\frac{T_0}{T}\right)^{\frac{1}{\gamma - 1}}$$. Durdurma özellikleri, akışın izentropik olarak durdurulması hâlinde ulaşacağı değerlerdir.
Çözümlü örnek
M = 2 ve γ = 1,4 için: $$\frac{T_0}{T} = 1 + 0{,}2 \cdot 4 = 1{,}8$$ Buradan $$\frac{P_0}{P} = 1{,}8^{3{,}5} \approx 7{,}824$$ ve $$\frac{\rho_0}{\rho} = 1{,}8^{2{,}5} \approx 4{,}347$$ bulunur. Yani Mach 2 hızındaki bir akışın durdurma basıncı, statik basıncının yaklaşık 7,8 katıdır.
Sık sorulan sorular
"Durdurma" basıncı nedir? Gazın izentropik olarak sıfır hıza yavaşlatılması hâlinde sahip olacağı basınçtır; örneğin bir pitot tüpüyle ölçülür.
Mach 1'in üzerinde de çalışır mı? Evet, izentropik bağıntılar hem ses altı hem de ses üstü akış boyunca geçerlidir; ancak izentropik olmayan şok dalgaları boyunca geçerli değildir.
γ neden önemli? γ, enerjinin öteleme ve iç hareket modları arasında nasıl paylaşıldığını belirler; bu da yoğunluk ve basıncın Mach sayısıyla ne kadar güçlü arttığını doğrudan ölçeklendirir.