NIH İnme Skalası (NIHSS) nedir?
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri İnme Skalası (NIH Stroke Scale - NIHSS), akut inmenin yol açtığı nörolojik hasarı sayısal olarak ölçmek için dünya genelinde kullanılan, 11 maddeden oluşan standart bir klinik değerlendirme aracıdır. Her madde belirli bir işlevi inceler: bilinç düzeyi, bakış, görme, yüz ve ekstremite hareketleri, duyu, dil, konuşma ve dikkat. Verilen puanlar toplanarak 0 (defisit yok) ile 42 (ağır inme) arasında tek bir sayı elde edilir. Bu hesaplama aracı klinik eğitim ve dokümantasyon amaçlıdır; deneyimli bir hekimin yapacağı muayenenin yerini tutmaz.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Hastayı muayene edin ve 11 maddenin her biri için açılır menülerden uygun puanı seçin. Motor kol ve motor bacağı her taraf için ayrı puanlayın: 5a sol kol, 5b sağ kol, 6a sol bacak, 6b sağ bacak. Formu gönderdiğinizde araç tüm maddeleri toplayarak toplam NIHSS skorunu ve şiddet kategorisini üretir.
Formülün açıklaması
Hesaplama basit bir toplamadan ibarettir: $$\text{NIHSS} = \text{1a} + \text{1b} + \text{1c} + \text{2} + \text{3} + \text{4} + \text{5a} + \text{5b} + \text{6a} + \text{6b} + \text{7} + \text{8} + \text{9} + \text{10} + \text{11}$$. Herhangi bir ağırlıklandırma yoktur; her madde ham puan değeriyle toplama katkıda bulunur. Yaygın kullanılan şiddet aralıkları şöyledir: 0 = inme belirtisi yok, 1–4 = hafif, 5–15 = orta, 16–20 = orta-ağır, 21–42 = ağır inme.
Örnek hesaplama
Bir hastanın şu puanları aldığını varsayalım: bilinç düzeyi 1, bilinç soruları 1, bilinç komutları 0, bakış 1, görme alanları 1, yüz felci 2, sol kol 3, sağ kol 0, sol bacak 2, sağ bacak 0, ataksi 0, duyu 1, dil 1, dizartri 1, ihmal 1. Toplam: $$1+1+0+1+1+2+3+0+2+0+0+1+1+1+1 = \mathbf{15}$$; bu da hastayı orta şiddette inme kategorisine yerleştirir.
NIHSS Maddeleri ve Puanlama Seçenekleri
Ulusal Sağlık Enstitüleri İnme Ölçeği (NIHSS), 11 maddeden oluşan, 15 satırlık bir yatak başı muayene aracıdır. Her madde 0 (normal) ve üzeri puanlanır; madde puanları toplanır.
| Madde | Ad | Maksimum puan | Puanlama seçenekleri (kısaca) |
|---|---|---|---|
| 1a | Bilinç düzeyi | 3 | 0 uyanık; 1 hafif uyaranla uyanabilir; 2 tekrarlanan veya güçlü uyarana ihtiyaç duyar; 3 yalnızca refleks yanıtları veya yanıtsız |
| 1b | Bilinç düzeyi soruları | 2 | Hasta ayın adını ve yaşını söyler. 0 ikisi de doğru; 1 biri doğru; 2 hiçbiri doğru değil |
| 1c | Bilinç düzeyi komutları | 2 | Gözleri açma/kapama ve parezisi olmayan eli sıkma/bırakma. 0 ikisi de doğru; 1 biri doğru; 2 hiçbiri doğru değil |
| 2 | En iyi bakış | 2 | 0 normal; 1 kısmi bakış felci; 2 zorlanmış sapma veya tam bakış parezisi |
| 3 | Görme alanları | 3 | 0 görme kaybı yok; 1 kısmi hemianopsi; 2 tam hemianopsi; 3 bilateral hemianopsi veya körlük |
| 4 | Yüz felci | 3 | 0 normal; 1 hafif felç; 2 kısmi felç; 3 bir veya iki tarafta tam felç |
| 5 | Kol motor fonksiyonu (sol ve sağ ayrı puanlanır) | Her taraf 4 (toplam 8) | 0 sürüklenme yok; 1 10 saniyeden önce sürüklenme; 2 yerçekimine karşı bir miktar çaba; 3 yerçekimine karşı çaba yok; 4 hareket yok |
| 6 | Bacak motor fonksiyonu (sol ve sağ ayrı puanlanır) | Her taraf 4 (toplam 8) | 0 sürüklenme yok; 1 5 saniyeden önce sürüklenme; 2 yerçekimine karşı bir miktar çaba; 3 yerçekimine karşı çaba yok; 4 hareket yok |
| 7 | Ekstremite ataksisi | 2 | 0 yok; 1 bir ekstremitede mevcut; 2 iki ekstremitede mevcut |
| 8 | Duyu | 2 | 0 normal; 1 hafif ila orta düzeyde duyu kaybı; 2 ağır veya tam duyu kaybı |
| 9 | En iyi dil | 3 | 0 afazi yok; 1 hafif ila orta düzeyde afazi; 2 ağır afazi; 3 konuşamaz veya global afazi |
| 10 | Dizartri | 2 | 0 normal artikülasyon; 1 hafif ila orta düzeyde peltek konuşma; 2 ağır, neredeyse anlaşılmaz veya konuşamaz |
| 11 | Ekstinksiyon / dikkatsizlik | 2 | 0 yok; 1 bir duyu modalitesinde dikkatsizlik veya ekstinksiyon; 2 belirgin hemi-dikkatsizlik veya birden fazla modalite |
Madde numaralandırması ve maksimum puan hakkında not: standart ölçek, kol ve bacak motor fonksiyonunu sol ve sağ taraf için ayrı puanlar; böylece 15 puanlanan satır oluşur. 42 olan maksimum puan buna bağlıdır: 3 + 2 + 2 + 2 + 3 + 3 + (4 + 4) + (4 + 4) + 2 + 2 + 3 + 2 + 2 = 42. Bu sayfadaki form 15 satırın tamamını (5a, 5b, 6a ve 6b dahil) içerir; bu yüzden maksimum puan tam 42'dir.
Test edilemeyen maddeler (örneğin amputasyonlu veya eklem füzyonlu bir ekstremite), resmi NIHSS kılavuzuna göre test edilemez (UN) olarak kaydedilir. Bu hesaplayıcıda böyle bir madde için UN seçin: toplama eklenmez ve sonucun altında belirtilir. Resmi puanlama talimatlarını ve eğitim materyallerini izleyin.
NIHSS Şiddet Kategorileri
| Toplam puan | Kategori |
|---|---|
| 0 | İnme belirtisi yok |
| 1–4 | Hafif inme |
| 5–15 | Orta düzeyde inme |
| 16–20 | Orta ila ağır inme |
| 21–42 | Ağır inme |
Bu aralıklar klinik uygulamada ve araştırmalarda kullanılan geleneksel gruplandırmalardır. Sınır değerler ve etiketler kaynaklara göre hafifçe değişebilir; bu nedenle bunları kesin tanımlar değil, genel rehberler olarak değerlendirin.
NIHSS Puanınızın Yorumlanması
Toplam puan, nörolojik bozulmanın derecesini yansıtır: puan ne kadar yüksekse bozulma o kadar fazladır. Bu ölçekte 0 puan, ölçülebilir bir eksiklik olmadığı anlamına gelir.
- Şiddet ve sonuç: yayımlanmış çalışmalarda NIHSS puanları, inme şiddeti ve olası sonuçla ilişkilendirilmektedir; özellikle erken ölçüldüğünde.
- Başlangıç değeri ve zaman içindeki değişim: ölçek, başlangıç şiddetini belgelemek ve tekrarlanan değerlendirmelerle iyileşmeyi veya kötüleşmeyi izlemek için kullanılır.
- Posterior dolaşım inmeleri: NIHSS bu inmeleri olduğundan az yansıtabilir; çünkü baş dönmesi, dengesizlik veya görme ve koordinasyon sorunları gibi belirtiler hafif ağırlıklandırılır. Düşük bir puan, ciddi bir inmeyi dışlamaz.
Sınırlılıklar:
- Eğitimli değerlendiriciler arasında bile puanlar değerlendiriciden değerlendiriciye farklılık gösterebilir (değerlendiriciler arası değişkenlik).
- NIHSS bir tanı değildir. İnmeyi ve nedenini teşhis etmek için görüntüleme ve klinik değerlendirme gereklidir.
- Puan tek başına bir tedavi kararı değildir. Tedavi; zamanlama, görüntüleme ve tıbbi öykü gibi birçok başka faktöre bağlıdır.
- Dil ve motor maddeler, bazı diğer eksikliklerden daha fazla ağırlık taşır. Bu nedenle benzer büyüklükteki sol ve sağ hemisfer inmeleri farklı puanlanabilir.
Feragatname: Bu genel eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. NIHSS eğitimli sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmalı ve yorumlanmalıdır; tüm klinik kararlar onlara aittir. İnme şüphesi varsa derhal yerel acil servis numaranızı arayın.
Sıkça Sorulan Sorular
En yüksek NIHSS skoru kaçtır? En yüksek skor 42'dir ve çok ağır bir inmeyi gösterir.
Hangi skor ağır inmeye işaret eder? Genel olarak 21 ve üzeri skorlar ağır inme olarak sınıflandırılır.
Bu araç klinik muhakemenin yerini tutar mı? Hayır. NIHSS, değerlendirmeyi ve ekip içi iletişimi destekler; ancak görüntüleme ve klinik bağlamla birlikte yalnızca uygun eğitim almış sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmalıdır.