Thang điểm Đột quỵ NIHSS là gì?
Thang điểm Đột quỵ của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIHSS – National Institutes of Health Stroke Scale) là một công cụ lâm sàng chuẩn hóa gồm 11 mục, được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới để lượng hóa mức độ tổn thương thần kinh do đột quỵ cấp gây ra. Mỗi mục đánh giá một chức năng cụ thể — ý thức, vận động nhãn cầu, thị lực, vận động mặt và chi, cảm giác, ngôn ngữ, lời nói và sự chú ý. Các điểm thành phần được cộng lại thành một con số duy nhất từ 0 (không có khiếm khuyết) đến 42 (đột quỵ rất nặng). Công cụ này phục vụ mục đích đào tạo lâm sàng và ghi chép hồ sơ; nó không thay thế cho việc thăm khám bởi bác sĩ được đào tạo bài bản.
Cách sử dụng công cụ
Hãy thăm khám người bệnh và chọn mức điểm phù hợp cho từng mục trong 11 mục từ các menu thả xuống. Với những mục có đánh giá kết hợp bên trái/bên phải (vận động tay và vận động chân), bạn nên áp dụng theo đúng quy trình chuẩn của NIHSS. Gửi biểu mẫu và công cụ sẽ cộng tất cả các mục để cho ra tổng điểm NIHSS cùng phân loại mức độ nặng.
Giải thích công thức
Phép tính chỉ đơn giản là một phép cộng:
$$\text{NIHSS} = \text{1a} + \text{1b} + \text{1c} + \text{2} + \text{3} + \text{4} + \text{5} + \text{6} + \text{7} + \text{8} + \text{9} + \text{10} + \text{11}$$Không có trọng số — mỗi mục đóng góp đúng giá trị điểm thô của nó. Các mức phân loại mức độ nặng thường gặp là: 0 = không có triệu chứng đột quỵ, 1–4 = nhẹ, 5–15 = trung bình, 16–20 = trung bình đến nặng, và 21–42 = đột quỵ nặng.
Ví dụ minh họa
Giả sử một người bệnh có các điểm: ý thức 1, câu hỏi ý thức 1, lệnh ý thức 0, nhãn cầu 1, thị trường 1, liệt mặt 2, vận động tay 3, vận động chân 2, mất điều hòa 0, cảm giác 1, ngôn ngữ 1, loạn vận ngôn 1, lãng quên nửa người 1. Tổng điểm là
$$1+1+0+1+1+2+3+2+0+1+1+1+1 = \mathbf{15}$$xếp người bệnh vào nhóm đột quỵ mức trung bình.
Câu hỏi thường gặp
Điểm NIHSS tối đa là bao nhiêu? Tối đa là 42, phản ánh một cơn đột quỵ rất nặng.
Mức điểm nào cho thấy đột quỵ nặng? Điểm từ 21 trở lên thường được xếp vào nhóm nặng.
Công cụ này có thay thế được phán đoán lâm sàng không? Không. NIHSS hỗ trợ việc đánh giá và trao đổi thông tin, nhưng phải do nhân viên y tế được đào tạo phù hợp áp dụng, kết hợp cùng kết quả chẩn đoán hình ảnh và bối cảnh lâm sàng.
