Kütlece Yüzde (%a/a) Nedir?
Kütlece yüzde, çoğunlukla %a/a (ağırlık/ağırlık) ya da %k/k (kütle/kütle) biçiminde yazılır ve bir çözeltinin derişimini, çözünenin kütlesinin çözeltinin toplam kütlesine bölünüp 100 ile çarpılmasıyla ifade eder. Sıcaklıktan bağımsız olması ve çözeltinin yoğunluğuna dayanmaması nedeniyle derişimi belirtmenin en yaygın yollarından biridir. %10 a/a'lık bir tuz çözeltisi, her 100 gram çözeltide 10 gram tuz içerir.
Bu Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Çözünenin (çözünmüş maddenin) kütlesini ve çözeltinin tamamının kütlesini girin. Her iki değerin de aynı kütle birimini kullandığından emin olun — genellikle gram tercih edilir, ancak tutarlı olduğu sürece herhangi bir birim işe yarar. Hesaplayıcı, çözünen kütlesini çözelti kütlesine bölüp 100 ile çarparak kütlece yüzdeyi verir; ayrıca çözücünün kütlesini de (çözelti kütlesi eksi çözünen kütlesi) gösterir.
Formülün Açıklaması
Denklem şudur: $$\%\,\text{a/a} = \frac{\text{çözünen kütlesi}}{\text{çözelti kütlesi}} \times 100$$ "Çözelti kütlesi" toplam kütledir; yani çözünen ile çözücünün toplamına eşittir (örneğin şeker artı su). Sık yapılan bir hata, çözelti kütlesi yerine çözücü kütlesine bölmektir — her zaman toplam kütleyi kullanın.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki 25 g sodyum klorürü, 200 g çözelti elde edecek kadar suda çözdünüz. Kütlece yüzde, $$(25 \div 200) \times 100 = \%12{,}5\ \text{a/a}$$ olur. Çözücünün (suyun) kütlesi ise \(200 - 25 = 175\) g'dır.
Sıkça Sorulan Sorular
%a/a ile %a/h aynı şey midir? Hayır. %a/a paydada çözeltinin kütlesini kullanırken, %a/h çözeltinin hacmini kullanır (100 mL başına gram).
Neden çözücü değil de çözelti kütlesi kullanılır? Geleneksel olarak derişim, toplam çözeltiye göre tanımlanır. Çözücüye bölmek farklı ve standart dışı bir oran verir.
Sıcaklık %a/a'yı etkiler mi? Hayır. Kütle sıcaklıkla değişmediğinden, hacme dayalı ölçümlerin aksine %a/a sıcaklıktan bağımsızdır.
