Phần trăm khối lượng (%w/w) là gì?
Phần trăm khối lượng, thường được viết là %w/w (weight/weight – khối lượng/khối lượng) hoặc %m/m (mass/mass), biểu thị nồng độ của dung dịch bằng khối lượng chất tan chia cho tổng khối lượng dung dịch, rồi nhân với 100. Đây là một trong những cách phổ biến nhất để biểu diễn nồng độ vì nó không phụ thuộc vào nhiệt độ và cũng không phụ thuộc vào khối lượng riêng của dung dịch. Một dung dịch muối 10% w/w chứa 10 gam muối trong mỗi 100 gam dung dịch.
Cách sử dụng máy tính này
Nhập khối lượng chất tan (chất được hòa tan) và khối lượng của toàn bộ dung dịch. Hãy đảm bảo cả hai giá trị đều dùng cùng một đơn vị khối lượng — gam là đơn vị thông dụng, nhưng bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị nào miễn là thống nhất. Máy tính sẽ chia khối lượng chất tan cho khối lượng dung dịch rồi nhân với 100 để cho ra phần trăm khối lượng, đồng thời cho biết khối lượng dung môi (khối lượng dung dịch trừ đi khối lượng chất tan).
Giải thích công thức
Công thức là:
$$\%\,\text{w/w} = \frac{\text{khối lượng chất tan (g)}}{\text{khối lượng dung dịch (g)}} \times 100$$"Khối lượng dung dịch" chính là tổng khối lượng, bằng khối lượng chất tan cộng với khối lượng dung môi (ví dụ: đường cộng với nước). Một lỗi thường gặp là chia cho khối lượng dung môi thay vì khối lượng dung dịch — hãy luôn dùng tổng khối lượng.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn hòa tan 25 g natri clorua (muối ăn) vào nước để tạo thành 200 g dung dịch. Phần trăm khối lượng sẽ là
$$(25 \div 200) \times 100 = 12{,}5\%\ \text{w/w}$$Khối lượng dung môi (nước) là \(200 - 25 = 175\ \text{g}\).
Câu hỏi thường gặp
%w/w có giống %w/v không? Không. %w/w dùng khối lượng dung dịch ở mẫu số, còn %w/v dùng thể tích dung dịch (gam trên 100 mL).
Tại sao phải dùng khối lượng dung dịch chứ không phải dung môi? Theo quy ước, nồng độ được tính theo tổng khối lượng dung dịch. Nếu chia cho khối lượng dung môi, bạn sẽ ra một tỉ lệ khác và không đúng chuẩn.
Nhiệt độ có ảnh hưởng đến %w/w không? Không. Vì khối lượng không thay đổi theo nhiệt độ nên %w/w không phụ thuộc vào nhiệt độ, khác với các cách đo dựa trên thể tích.
