Dung dịch nồng độ phần trăm là gì?
Nồng độ phần trăm cho biết có bao nhiêu chất tan được hòa tan trong một lượng dung dịch nhất định. Dạng phổ biến nhất trong các phòng thí nghiệm hóa học và sinh học là phần trăm khối lượng/thể tích (%w/v), được định nghĩa là số gam chất tan trong 100 mililít dung dịch. Ví dụ, dung dịch NaCl 5% w/v chứa 5 gam natri clorua trong mỗi 100 mL dung dịch. Công cụ này giúp bạn tính nồng độ phần trăm, khối lượng chất tan cần dùng, hoặc thể tích dung dịch cuối cùng.
Cách sử dụng máy tính
Hãy chọn đại lượng bạn muốn tính, sau đó nhập hai giá trị đã biết:
- Phần trăm (%w/v) — nhập khối lượng chất tan (g) và thể tích dung dịch (mL).
- Khối lượng chất tan — nhập nồng độ phần trăm mong muốn và thể tích dung dịch.
- Thể tích dung dịch — nhập khối lượng chất tan và nồng độ phần trăm mong muốn.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi là:
$$\text{\%w/v} = \frac{\text{khối lượng chất tan tính bằng gam}}{\text{thể tích dung dịch tính bằng mL}} \times 100$$
Biến đổi công thức cho phép bạn tìm bất kỳ ẩn số nào. Để tìm khối lượng: \(\text{khối lượng} = \dfrac{\text{\%w/v}}{100} \times \text{thể tích}\). Để tìm thể tích: \(\text{thể tích} = \dfrac{\text{khối lượng}}{\dfrac{\text{\%w/v}}{100}}\). Hãy luôn đo thể tích của dung dịch cuối cùng, chứ không chỉ riêng lượng dung môi thêm vào.
Ví dụ minh họa
Bạn hòa tan 8 g glucozơ rồi pha loãng đến thể tích cuối cùng là 200 mL. Nồng độ sẽ là $$\frac{8}{200} \times 100 = 4\% \text{ w/v}$$ Ngược lại, để pha 250 mL dung dịch 2% w/v, bạn cần $$\frac{2}{100} \times 250 = 5 \text{ g}$$ chất tan.
Câu hỏi thường gặp
%w/v có giống %w/w không? Không. %w/v dùng số gam trong 100 mL dung dịch, trong khi %w/w dùng số gam chất tan trên 100 g dung dịch. Hai giá trị này chỉ bằng nhau khi khối lượng riêng của dung dịch là 1 g/mL.
Nhiệt độ có ảnh hưởng không? Thể tích thay đổi nhẹ theo nhiệt độ, vì vậy hãy pha chế và đo dung dịch ở một nhiệt độ ổn định, đã xác định để đảm bảo độ chính xác.
Có dùng được cho mọi dung môi không? Có — định nghĩa %w/v không phụ thuộc vào dung môi, miễn là bạn đo tổng thể tích dung dịch bằng mL và khối lượng chất tan bằng gam.
