Phần trăm khối lượng là gì?
Phần trăm khối lượng (còn gọi là nồng độ phần trăm theo khối lượng, % w/w, hay phân số khối lượng × 100) là một cách biểu diễn nồng độ của dung dịch. Nó cho biết có bao nhiêu gam chất tan trong mỗi 100 gam dung dịch. Vì dựa trên khối lượng nên giá trị này không thay đổi theo nhiệt độ, nhờ đó trở thành đơn vị nồng độ đáng tin cậy trong hóa học, công nghệ thực phẩm và sản xuất công nghiệp.
Cách sử dụng công cụ này
Bạn nhập khối lượng chất tan (chất được hòa tan) và tổng khối lượng dung dịch (chất tan cộng dung môi). Công cụ sẽ chia hai giá trị này, nhân với 100 và trả về phần trăm khối lượng ngay lập tức. Bên cạnh đó, công cụ cũng hiển thị khối lượng dung môi để bạn dễ tham khảo. Bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị khối lượng nào miễn là thống nhất — gam là phổ biến nhất, nhưng kilôgam hay pound đều được, chỉ cần cả hai ô nhập dùng chung một đơn vị.
Giải thích công thức
Công thức rất đơn giản:
$$\text{Phần trăm khối lượng} = \frac{\text{khối lượng chất tan}}{\text{tổng khối lượng dung dịch}} \times 100$$
Tổng khối lượng dung dịch bằng khối lượng chất tan cộng với khối lượng dung môi. Nếu bạn chỉ biết khối lượng dung môi, hãy cộng nó với khối lượng chất tan trước để có tổng khối lượng.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn hòa tan 25 g muối vào 175 g nước. Tổng khối lượng dung dịch là \(25 + 175 = 200\) g. Phần trăm khối lượng là $$\left(\frac{25}{200}\right) \times 100 = 12{,}5\%$$ Như vậy, dung dịch chứa 12,5% muối theo khối lượng.
Câu hỏi thường gặp
Phần trăm khối lượng có giống phần trăm trọng lượng không? Có — "phần trăm trọng lượng" (% w/w) chỉ là cách gọi quen thuộc của phần trăm khối lượng; cả hai cùng chỉ một phép tính.
Nếu tôi chỉ biết khối lượng dung môi mà không biết tổng khối lượng thì sao? Hãy cộng khối lượng chất tan với khối lượng dung môi để ra tổng khối lượng dung dịch, rồi nhập giá trị tổng đó.
Phần trăm khối lượng có phụ thuộc vào nhiệt độ không? Không. Khác với nồng độ mol hay các nồng độ tính theo thể tích, phần trăm khối lượng không phụ thuộc vào nhiệt độ vì khối lượng không thay đổi khi đun nóng hay làm lạnh dung dịch.
